Skip to main content

Full text of "Manifesto de la Komunista Partio"

See other formats

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at |http : //books . google . com/ 

jZ3l ,3J,30 




S>VLrrxj±ojxjd^ A^rtUjoJll^ AJUuuUi, 







Bl la Atttoritata AnglaTraduko, Redaktitaka] Alnodta 
de Prederiko Engela, Tradukis Esparanten 


Varkinto de **The American Esperanto Bod^*' 
Redaktoro de "Amerika Esperantiato'* 




fiatbatH College librarg 




•. ..:--vii^ 

■ ■,;y' 

. v//..'-.v .. 

•':.■:..' ■■; .it. 

,>i--, ,.'■ . 

■• , *» .^ ^': . 

■ y 

'0'C- ■■■ 

j^ *i « .#t^ 

Vv;- ■ ■■ 

,Ĵ^"*T^*-" -^ 

^ '. 

■ ";',*•' 

■.■-,** * ' 


> .V " ' . 

■ **'«^ -* . 

■,. X— 

■ '■■'\r . „••"' 

■ ■,:^^-^«*'>- 

At the present time, when the historic etru^^le for 
extatence is losing all individual character, and is 
merging into a world-wide battle to the death between 
Organised Ownership of Labor-Power on one hand 
and Organised Ownership of Tools of Labor on the 
other, no person can have a clear understanding of 
the magnificent contest unless he is familiar with the 
cause and course of the struggle as outlined in the 
following pages. What Darwin accomplished for 
biology, and Spencer for moral science, Marx had 
done at an earlier date for the study of economics. 
In the development of this world-wide struggle the 
international language, Esperanto, must necessarily 
bear an important part. Just as the telegraph, the 
railroad and the steamship enable modem nations 
quickly to decide the issues of war between Russian 
Capitid and Japanese Capital, so Esperanto will has- 
ten by many years the decision of the contest be- 
tween All Labor and AUCapital. 

Although the original Communist Manifesto was 
written in German, the English edition, prepared by 
Enrols, co-author with Marx, has been used as the 
basil of this translation and is herein reproduced on 
pages parallel with the Esperanto. Thus there is 
brought to the Esperanto student the opportunity to 
become familiar with the /undameHio of the great 
political and economic struggle; and to the political 
itadent the occasion, while renewing acquaintance 
with a document he can never know too well, to 
learn the language in which our children shall write 
Om Cooetitation of the World. 

^Arihur Baker 



Communist Party 


AuTBoiiizBD Engush Trahslatioii: Boitbd and 
Amnotatbd by Fbbdbbicx Engbli 





The ^'Hanifesto'' wm published as the 
platform of the ''Communist League/' a 
workingmen's association^ i&rst exclusively 
Gennan, later on international^ and, under 
the political conditions of the Continent be- 
fore 1848y unavoidably a secret society. At 
a Congress of the League, held in London in 
Kovember, 1847, Marx and Engels were com- 
missioned to prepare for publication a com- 
plete theoretical and practical party-pro- 
gramme. Drawn up in German, in January, 
1848, the manuscript was sent to the printer 
in London a few weeks before the French 
revolution of February 24th. A French 
translation was brought out in Paris, shortly 
before the insurrection of June, 1848. The 
first English translation, by Xiss Helen 
Kacf arlane, appeared in George Julian Har- 
ney's ''Bed Bepublican/' London, 1850. A 
Banish and a Polish edition had «also been 

The defeat of the Parisian insurrection ot 
June, 1848,— the first great battle between 
Proletariat and Bourgeoisie— drove again into 
the background, for a time, the social and 
political aspirations of the Buropean work- 
ing class. Thenceforth the struggle for su- 
premacy was again, as it had been before the 
levolution of February, solely between dif • 


La "Manifesto" estis publikigita kiel la 
principaro de la"Komunista Ligo/' unu 
laborista asocio, unue eksklusive germana, 
poste intemacia, kaj, sekye de la politikaj 
kondiĉoj de la Kontinento antaŭ ol 1848, 
neevi table sekreta societo, Ce kongreso de 
la Ligo, tenata en Londono en Novembro, 
1847, Marks kaj Engels estis komisiitaj 
prepari por publikigado plenan teorian kaj 
praktikan programon de la partio, Verkita 
germanalingve en Januaro, 1848, la manu- 
skripto estis sendita al la presisto en Lon- 
dono kelkajn semajnojn antaŭ ol la franca 
revolucio de Februaro la ŭ4'an. Franca 
traduko estis eldonita en Parizo, nelonge 
antaŭ ol la ribelo de Junio, 1848. La unua 
angla traduko, de Fraŭlino Helen Mac- 
farlane» aperis en la Red Republican 
(Ruga Respublikano) de George Julian 
Harney, Londono, 1850. Dana kaj pola 
eldonajoj jam estis ankaŭ publikigitaj. 

La malvenko de la Pariza ribelo de 
Junio, 1848 — ^la unua granda batalo inter 
proletariaro kaj kapitalistaro — pelis ree en 
la malantaŭajon, kelkatempe, la socian kaj 
politikan aspirojn de la eŭropa laboranta 
klaso. De tiam, la batalado por supereco 
estis ree, kiel ĝi estis estinta antaŭ ol la 
revolucio de Februaro, sole iAter diversaj 


f«reiit Mctions of the propertied elaea; tlio 
working cIam was reduced to a light for po- 
litical elbow-room, and to the position of ex- 
treme wing of the Hiddle-claM Badicala. 
Wherever independent proletarian moye- 
menta continued to ehow eigne of life, they 
were ruthlessly hunted down. Thus the 
Prussian police hunted out the Central Board 
of the Communist League, then located in 
Cologne. The members were arrested, and, 
after eighteen months' imprisonment, they 
were tried in October, 1852. This celebrated 
'^Cologne Communist trial'' lasted from Oc- 
tober 4th till November 12th; seven of the 
prisoners were sentenced to terms of im- 
prisonment in a fortress, varying from three 
to six years. Immediately after the sentence 
the League was formally dissolved by the 
remaining members. As to the ^'Xanifesto," 
it seemed thenceforth to be doomed to obliv- 

When the European working class had re- 
covered sufficient strength for another attack 
on the ruling classes, the Zntemational 
Working Hen's Association sprang up. But 
this association, formed with the express 
aim of welding into one body the whole mili- 
tant proletariat of Europe and America, 
could not at once proclaim the principles laid 
down in the ''Xanifesto." The International 
was bound to have a programme broad 
enough to be acceptable to the English 
Trades' TTnions, to the followers of Proudhon 
in Prance, Belgium, Italy, and Spain, and to 


sekcioj de la poseda klaso; la laboranta 
I klaso estis subpremata ĝis batalo por poll* 
I tika **kubutospaco," kaj al la loko de 
I ekstrema flanko de la mezklasaj radikaloj. 
I Kie ajn sendependaj proletariaj movadoj 
I daŭrade montris signojn de vivo» ili estis 

senkompate Casataj ĝis morto. Tiel la 
prusa polico elĉasis U centran konsilant- 
aron de la Komunista Ligo, tiam lokitan 
en Kolonjo. La membroj estis arestataj 
kaj, post dekok-monata mallibereco, ili 
estis juĝataj en Oktobro» 1852. Tin Ĉi fama 
' 'Kolonja Komunista Proceso^daŭris de Ok- 
tobro 4'an ĝis Novembro Z2'an ; sep el la 
arestitoj estis kondamnataj je periodoj de 
mallibereco en fortikaĵo, diversantaj de tri 
ĝis ses jaroj. Tuj post la kondamno 
la Ligo estis formale disigita de la membroj 
, restantaj. Rilate al la "Manifesto." ĝi 
Sajnis de tiu tempo esti destinita al tuta 

Kiam la eŭropa laborklaso ree gajnis 
sufiĉe da forto por fari alian atakon kon- 
traŭ la regantaj klasoj, la Intemacia Asocio 
de Laboristoj ekkreskis. Sed tiu Ĉi 
asocio, kreita kun la ekspresa celo fandi 
kune en unu korpon la tutan militantan 
proletariaron de Eŭropo kaj Ameriko, ne 
povis tuj proklami la principojn formulit- 
ajn en la "'Manifesto." La Internacia 
estis devigata havi programon sufiĉe lar- 
ĝan por esti akceptebla al la anglaj Metiaj 
Unuiĝoj, al la sekvantoj de Proudhon en 
Francujo, Belgujo» Italujo, kaj Hispanujo, 


kaj la Lasalleanoj^ en Germanujo. Marks, 
kiu elverkis tiun Ĉi programon al la kon- 
tentigo de ĉiuj partioj, ĥdis tute al la inteU 
ekta plibonigado de la laboranta klaso, 
kiu estis certa rezulti de unuigita agado 
kaj reciproka diskutado. EC la okazoj kaj 
malfacilaĵoj de la batalo kontraŭ Kapitalo, 
la malvenkoj eĉ pli multe ol la venkoj, 
ne povis ne memorigi la homajn spiritojn 
pri la nesufiCeco de iiiaj diversaj favor- 
ataj kuraciiaĉoj, kaj preparadi la vojon por 
oil plena envido en la cfektivajn kondiĉojn 
necesajn por laborklasa liberigado. Kaj 
Marks estis prava. La Internacia, ĉe 
sia disrompigo en 1874, lasis la laboristojn. 
tute malsamaj bomoj de tiuj» kiuj ĝi ilin 
trovis en 1864. Proudhonismo en Fran- 
cujo, Lasalleanismo en Germanujo, estis 
elmortantaj kaj eĉ la konservativaj anglaj 
*'Metiaj Unuiĝoj" kvankam la plimultoel 
ill de longtempe estis rompinta sian rilaton 
kun la Internacia, estis grade antaŭeniran- 
taj al tiu punkto ĉe kiu, lastjare ĉe Svan- 
sea, ilia prezidanto povis diri je ilia nomo: 
**Kontinenta Socialismo estas perdinta 
siajn terurojn por ni." Laŭfakte, la prin- 
cipoj de la Manifesto faris konsiderindan 
antaŭenpuSon inter laboristoj Ciulandaj. 

La Manifesto mem tiel ree venis al la 
antaŭo. La germana teksto estis, de 

(1) LasaUe meme, al nl, clam konfoala sin 
lernanto de Marks, kaj, klel tia, ataria aur la 
fondajo de la "Manifeato.*' Bed en aia publlka 
affltado, 1860-64, II Iris ne plu ol poatuh kun- 
terajn laborejojn aubtenatajn per la itata kredlto. 


t&6 iiaMalleaiis* in Oermany. Marx, ^ho 
drew up this programma to tha satisfaction 
of all parties, entirely trusted to the intel- 
lectual development of the working-class, 
which was sure to result from combined ac- 
tion and mutual discussion. The very erents 
and vicissitudes of the struggle against 
Capital, the defeats even more than the vic- 
tories, could not help bringing home to 
men's minds the insufficiency of their vari- 
ous favourite nostrums, and preparing the 
way for a more complete insight into the 
true conditions of working-class emancipa- 
tion* And Marx was right. The Interna- 
tional, on its breaking up in 1874, left the 
workers quite different men from what it 
had found them in 1864. Proudhonism in 
Trance, Lasalleanism in Germany were dy- 
ing out, and even the Conservative English 
Trades' Unions, though most of them had 
long since severed their connexion with the 
International, were gradually advancing to- 
wards that point at which, last year at Swan- 
sea, their President could say in their name 
''Continental Socialism has lost its terrors 
for us.'' In fact: the principles of the ''Man- 
ifesto" had made considerable headway 
among the working men of all countries. 

The Manifesto itself thus came to the 
front again. Th^ German text had been, 

•LiOMallo personally, to us, always acknowledg«d 
bimseir to be a disciplo of Marx, and, as such, 
stood on the ground of the ''Manifesto." But in 
his publlo agitation, 1860-64, he did not go beyond 
demanding co-operative workshops supported by 


since 1850, reprinted several times in Swits- 
erlandy England and America. In 1872, it 
was translated into English in New York, 
where the translation was published in 
<<Woodhull and Claflin's Weekly.'' From 
this English Torsion, a French one was made 
in ''Le Socialiste'' of New York. Since then 
at least two more English translations, more 
or less mutilated, have been brought out in 
America, and one of them has been reprinted 
in England. The first Eussian translation, 
made by Bakounine, was published at Her- 
sen's ''Xolokol'' office in Geneva, about 1863; 
a second one^ by the heroic Vera Zasulitch, 
also in Geneva, 1882. A new Danish edi- 
tion is to be found in ^'Socialdemokratisk 
Bibliothek,'' Copenhagen, 1885; a fresh 
French translation in ^<Le Socialists,*' Paris, 
1886. F^om this latter a Spanish version 
was prepared and published in Madrid, 1886. 
The German reprints are not to be counted, 
there have been twelve altogether at the 
least. An Armenian translation, which was 
to be published in Constantinople some 
months ago, did not see the Ught, I am told, 
because the publisher was afraid of bringing 
out a book with the name of Marx on it, 
while the translator declined to call it his 
own production. Of further translations into 
other languages I have heard, but have not 
seen them. Thus the history of the Mani- 
festo reflects, to a great extent, the history 
(tf the modem working-^lass movement; at 
p r e se nt it is undoubtedly the most wide» 


post 1850, represita kelkfoje en Svislando, 
Anglujo kaj Ameriko. En 1872 ĝi estis 
tradukata en la anglan lingrvon en Nov- 
Jorko, kie la traduko estis publikigata en 
WoodhuU <y Claftin's Weekly. El tiu Ĉi 
angla traduko unu franca estis farita en 
Le Sociaiiste^ de Nov-Jorko. De tiam, 
almenaŭ du aliaj anglaj tradukoj» pli aŭ 
malpli multe hakitajt estas eldonitaj en 
Ameriko, kaj unu el ili estas represita en 
Anglujo. La unua ruslingva traduko, far* 
ita de Bakounine, estis publikigata Ĉe la 
de tierzen KolokoPz, eldonejo en Genevo, 
ĉirkaŭ 1863 ; dua, de la heroa Vera Zasu- 
litch, ankaŭ en Genevo, 1883. Nova dana 
eldono estas trovata en Socialdemokratisk 
Bibliothek^ de Kopenhago, jaro 1885 ; freSa 
franca traduko en Le Socialiste^ de Parizo, 
z886. El tiu Ĉi lasta hispana traduko 
estis preparata kaj eldonata en Madrido. 
z886. La germanaj represaĵoj ne estas 
kaikulotaj ; tute, estas estintaj almenaŭ 
dekdu. Armena traduko, kiu estis pub- 
likigota en Konstantinoploantaŭ keikaj mo- 
natoj, ne atingis, oni diras al mi, la lumon, 
Car la eldonisto timis eldoni libron sur- 
havantan sur ĝi la nomon de Marks, dum 
samtempe la tradukinto rifuzis gin nomi sia 
propra produktajo. Pri pluaj tradukoj en 
aliaj lingyoj mi estas aŭdinta, sed ilin ne 
vidis. Tielmaniere, la historiode la Mani- 
festo rebriligas, laŭ granda mezuro, la his- 
torion de la modema laborklasa movado ; 
nunatempe, ĝi sendube estas la plej larfte 


dissemata, la plej internacia produktajo el 
la tuta socialista literaturo» la komuna 
principaro konfesata de milionoj da labor- 
istoj de Siberio ĝis Kalifornio. 

Tamen, kiam ĝi estis skribita, oni ne 
povus gin nomi Socialista Manifesto. 
Per **socialistoj," en 1847, estis signatajt 
unuflanke, la aliĝantoj de la diversaj uto- 
piaj sistemoj : Owenanoj en Anglujo, Fou- 
rieranoj en Francujo, ambaŭ el ili jam for- 
velkintaj ĝis stato de nuraj sektoj, kaj 
laŭgrade elmortintaj ; Ĉe la alia flanko, la 
plej svarmaĉantaj sociaj kuracistaĉoj» kiuj, 
per 6iuj manieroj de riparaĉado, pretendis 
rimedi, sen ia danĝero al kapitalo aŭ profito, 
Ĉiuspecajn sociajn maljustecojn, en ambaŭ 
oka2K>) homoj ekster la laborklasa movado, 
kaj sin tumantaj plimulte al la ^^edukitaj" 
klasoj por subtenado. Kia ajn parto de la 
laborklaso estis konvinkita pri la nesufiCeco 
de nuraj politikaj revolucioj, kaj proklamis 
la necesecon de tuta socia Ŝanĝo, tiu 
parto, tiam» sin nomis komunista. Ĝi 
estis kruda, elhakegita, entute instinkta 
speco de komunismo ; tamen» ĝi tuŝis 
la plej gravan punkton kaj estis sufiĉe 
pova inter la laboranta klaso por produkti 
la Utopian komunismon, en Francujo de 
Cabet» kaj en Germanujo de Veitling. 
Tiel» la socialismo estis, en 1847, mezklasa 
movado, la komunismo estante laborklasa 
movado. Socialismo estis, almenaŭ sur la 
Kontinento, **respektinda"; komunismo es- 
tis rekte ooala. Kaj kiel nia ideo, de la 


spread, the most international production ot 
all Socialist Literature, the common plat- 
form acknowledged by millions of working 
men from Siberia to California. 

Yet, wben it was written, we could not 
bave called it a Socialist SCanif esto. By 
Socialists, in 1847, were understood, on the 
one hand, the adherents of the various Uto- 
pian systems: Owenites in England, Pour- 
ierists in Trance^ both of them already re- 
duced to the position of mere sects, and 
gradually dying out; on the other hand, the 
most multifarious social quacks, who, by all 
manners of tinkering, professed to redress, 
without any danger to capital and profit, all 
sorts of social grierances, in both cases meo 
outside the working class movement, and 
looking rather to the '^educated'* classes for 
support. Whaterer portion of the working 
class had become convinced of the insuf- 
'ficieney of mere political revolutions, and 
had proclaimed the necessity of a total social 
change, that portion, thai, called itself Com- 
munist. It was a crude, rough-hewn, purely 
instinctive sort of Communism; still, it 
touched the cardinal point and was power- 
ful enough amongst the working class to 
produce the Utopian Communism, in Trance^ 
of Cabet, and in Germany, of Weitling. 
Thus, Socialism was, in 1847, a middle-class 
movement. Communism a working class 
movement. Socialism was, on the Continent 
at least, ''respectable''; Communism was the 
▼ery opposite. And as our notioui from the 


▼er7 beginning, was tliat **th» emancipa* 
tioA of the working class must be the act of 
ths working class itself/' there could be no 
doubt as to which of the two names we must 
take. UoreoTcr, we haTCi ever sincci been 
far from repudiating it 

The ''ICanif esto'' being our Joint produc- 
tion, Z consider myself bound to state that 
the fundamental proposition which forms its 
nucleus, belongs to Harx. That proposi- 
] tion is: that in every historical epoch, the 
; prevailing mode of economic production and 
exchange, and the social organisation neces- 
sarily following from it, form the basis upon 
which is built up, and from which alone can 
be explained, the political and intellectual 
. history of that epoch; that consequently the 
• whole history of mankind (since the dissolu- 
\ tion of primitive tribal society, holding land 
I in common ownership) has been a history of 
'olass struggles, contests between exploiting 
: and exploited, ruling and oppressed classes; 
; that the history of these class struggles forms 
/ a series of evolution in which, now-a-days, 
/ a stage has been reached where the exploited 
I and oppressed class— ^e proletariat— cannot 
attain its emancipation from the sway of the 
exploiting and ruling class— the bourgeoisie 
—without, at the same time, and once and 
for all, emancipating society at large from 
I all exploitation, oppression^ class-distino- 
tions and class-struggles. 

This proposition which, in my opinion, is 
destined to do for history what Darwin's 



ekkomenco, estis ke *'la liberigo de la 
laboranta klaso devegas esti la ago de la 
laboranta klaso mem/' ne povis esti dubo 
rilate al tio, kiun el la du nomoj ni devis 
preni. Plue, ni Ĉiam poste tute ne deziris 
gin malakcepti. 

Car la '^Manifesto" estas nia kuna pro- 
duktaĵo, mi opinias min devigata diri ke 
la fundamenta propozicio kiu estas ĝia esen- 
ca centrajo» apartenas al Marks. Tiu pro- 
pozicio estas : ke en ĉiu historia epoko, la 
plej ĝenerala modo deekonomia produktado 
kaj interSanĝado, kaj la socia organizo 
necese elkreskanta el ĝi, formiĝas kiel la 
fondaĵo sur kiu estas konstruata, kaj iaŭ 
kiu sole povas esti klarigata la politika kaj 
intelekta historio de tiu epoko ; ke» sekve, 
la tuta historio de la homaro (de la disiĝo 
de la primitiva genta societo, tenanta teron 
en komuna posedeco), estas historio de 
interklasaj bataladoj, konkuradoj inter eks- 
pluatantoj kaj ekspluatatoj, regantaj kaj 
subpremataj klasoj ; ke la historio de tiuj 
ĉi interklasaj bataladoj estas serio evolucia 
en kiu, nunatempei estas atingita punkto 
kie la ekspluatata kaj subpremata klaso — 
la proletariaro — ne povas atingi sian liber- 
iĝon el la regado de la ekspluatanta kaj 
reganta klaso — ^la kapitalistaro — ne sam- 
tempo, unuf oje por ĉiam, liberigante la tutan 
socion el ĉia ekspluatado, subpremado, in- 
terklasaj distingoj kaj interklasaj bataloj. 

Tiun Ci propozicion, kiu, laŭ mia opinio» 
destiniĝas fari por la historio kion la de Dar* 


vin teorio estas farinta por la biologio, ni 
ambaŭ estis laŭgrade alproksimigintaj dum 
kelkaj jaroj antaŭ ol 1845. Kiom mi mem 
sendepende progresis al ĝi estas plej bone 
montrate en mia Condition of the Working 
Class in England} Sed kiam mi ree ren- 
kontis Marks en Bruselo, printempe, 1845, 
li jam estis gin elpensinta, kaj metis gin 
antaŭ mi en terminoj preskaŭ tiel klarajt 
kiel tiuj, per kiuj mi ĝinelmontras tie Ĉi. 

El nia kuna antaŭdiro je la germana el- 
dono de 1873 mi citas la jenan : 

**Kiom ajn la stato de aferoj estas 
Sanĝinta dum la lastaj dudek-kvin jaroj, la 
ĝeneralaj principoj proponitaj en tin ĉi Man- 
ifesto estas, laŭtute, tiel pravaj hodiaŭ 
kiel iam. Tie ĉi tie ia detalo povus esti 
plibonigita. La praktika aplikado de la 
principoj dependos, kiel diras la Manifesto 
mem, Ĉiuloke kaj ĉiuokaze, de la historiaj 
statoj en tin tempo ekzistantaj, kaj, pro 
tiu kaŭzo, nenia speciala emfazo estas 
metata al la revoluciaj rimedoj proponataj 
. ĉe la fino de Sekcio Ila. Tiu parto estus, 
en multaj manieroj, redaktata tre mal- 
same hodiaŭ. Konsiderante la gigantajn 
paSegojn faritajn de Modema Industrio de 
1848, kaj la akompanantan piibonigitan kaj 
etenditan organizon de la laboranta klaso ; 
en vido de la praktika sperto akirita, 
unue en la februara revolucio, kaj poste, 
ankoraŭ plimulte, en la Pariza Komunumo , 

(1) '«riie CondiUon of the Working Glass in 
Bngland In 1844." De Frederlko Engels. Tradu- 
klU de -Florence K. WisohneweUky— rLondon: 
Swan» flonnenachein ŝt Co. 


theory lias done for biology, w%, both of ns, 
had boon gradually approaching for somo 
yoam before 1845. How far Z had indepen- 
dently progroMod towards it, is best shown 
by my ^^Condition of the Working Class in 
England.''* But when I again met ICarx 
at Brussels, in spring, 1845, he had it ready 
worked out, and put it before me, in terms 
almost as clear as those in which Z have 
stated it here. 

From our Joint preface to the German edi- 
tion of 1872, Z quote the following: 

^'However much the state of things may 
have altered during the last 85 years, the 
general principles laid down in this 3Cani« 
festo are, on the whole, as correct to-day as 
ever. Here and there some detail might be 
improved. The practical application of the 
principles will depend, as the manifesto it- 
self states, everywhere and at all times, on 
the historical conditions for the time being 
existing, and, for that reason, no special 
stress is laid on the revolutionary measures 
proposed at the end of Section ZL That pas- 
sage would, in many respects, be very dif- 
ferently worded to-day. Zn view of the 
gigantic strides of Modern Zndustry since 
1848, and of the accompanying improved 
and extended organisation of the working- 
class, in view of the practical experience 
gained, first in the February revolutipn, and 
then, still more, in the Paris Commune^ 

. rrhe Condition of the Working Claas in England 
in 1844. By Frederick Ensele. Translated by 
Florence K. Wiaohnewetsky— X^ondon, Bwan, 8oii« 
neuMhein * Co. 


where the proletariat for the first time tieiQ 
{political power for two whole months, this 
programme has in some details become 
antiquated. One thing especially was proved 
by the Ck)mmane, viz., that ''the work- 
ing-class cannot simply lay hold of the 
ready-made State machinery, and wield 
it for its own purposes/' (See ''The Civil 
War in France; Address of the Gen- 
eral Council of the International Work- 
ing-men's Association,'' London, Truelove, 
1871, p. 15, where this point is further 
developed). J'urther, it is self-evident, that 
the criticism of socialist literature is defi- 
cient in relation to the present time, because 
it comes down only to 1847; also, that the 
.remarks on the relation of the Communists 
to the various opposition-parties (Section 
IV.), although in principle still correct, yet 
in practice are antiquated, because the po- 
litical situation has been entirely changed, 
and the progress of history has swept from 
oif the earth the greater portion of the po- 
litical parties there enumerated. 

But then, the Manifesto has become a his- 
torical document which we have no longer 
any right to alter." 

The present translation is by Ur. Samuel 
Xoore, the translator of the greater portion 
of Xarx's "CapitaL" We have revised it in 
oommon, and I have added a few notes ex- 
planatoiy of historical allusions. 

Frederick Sngels. 

London, 80th January, 1888. 


kie la proletariaro por la unua fojo tenis 
politikan povon dum du tutaj monatoj, tiu 
ĉi programo en kelkaj detaloj estas fariĝ- 
inta antikva. Unu fakto aparte pruviĝis 
per la komunumo, t. e., ke "la laboranta 
klaso ne povas simple preni posedon de 
jam-farita ŝtata maŝinaro kaj gin uzi por 
siaj propraj celoj/' (Vidu **7%/ Civil 
War in France: Address of the General 
Council of the International Working* 
men^s Association^** eldonita London', True- 
love, 1871, p. 15, en kiutiuĉi punkto estas 
plue klarigata). Plue, estas mem-evidente« 
ke la kritiko de la socialista literaturo estas 
manka rilate al la nuna tempo. Car ĝi 
nur pritraktas ĝis 1847; ankaŭ, ke la 
rimarkoj pri la rilatoj de la Komunistoj al 
la diversaj opoziciaj partioj (Sekcio IV), 
kvankam laŭprincipe ankoraŭ pravaj, tamen 
en la praktiko estas antikvaj, Car la politika 
situacio estas tute ĉanĝita, kaj la progreso 
de la historio forbalais de la tero la pli- 
multon el la politikaj partioj tie nome citi- 
taj. . 

Sed jam, la Manifesto estas fariginta his- 
toria dokumento, kiun ni ne plu havas ian 
rajton Ĉanĝi. 

La jenan tradukon faris Sro. Samuel 
Moore, tradukinto de la pligranda parto da 
"Kapitalo," de Marks. Ni estas gin re* 
viziintaj kune, kaj mi aldonis kelke da notoj 
klarigantaj la historiajn aludojn. 

Frederick Enĝels. 

Londono, so'an de Januaro, i886. 




FANTOMO vizitadas Eŭropon— la fan- 
tomo de la Komunismo. ĉiuj povoj de 
malnova Eŭropo estas aliĝintaj sanktan in- 
terligon por trankviligi tiun ĉi fantomon ; 
papo kaj caro, Metternich kaj Guizot, fran- 
caj radikalistoj kaj germanaj policaj spionoj. 

Kie estas la partio de opozicio kiu ne 
estas nomaĉita kiel komunista de siaj kon- 
traŭuloj regantaj? Kie la opoziciantaro 
kiu ne estas ĵetinta retumen la brulaĵantan 
riproĉon de Komunismo» kontraŭ la pli an- 
taŭaj opoziciaj partioj tiel bone kiel kontraŭ 
siaj reakciaj kontraŭuloj? 

Du aferoj rezultas el tiu Ĉi fakto. 

I. Komunismo estas jam konfesata de 
ĉiuj eŭropaj "povoj" esti **pov6" ĝi mem, 

II. Estas ja tempo kiam la Komunistoj 
devas malkaSe, antaŭ la tuta mondo, pub- 
likigi siajn opiniojn, siajn celoju^siajn ten- 
dencojn, kaj kontraŭmeti al tiu ĉi infaneja 
fabelo pri la Fantomo de Komunismo ian 
Manifeston de la partio mem. 

Al tiu oelo» komunistoj de diversaj naci- 
eooj esta^ kunvenintaj en Londonon« kaj 


Manifesto of the CominiiDist Party. 



A SPECTBE is haunting Burop«— the spec- 
tre of Communism, All the Powers of old 
Europe have entered into a holy alliance to 
exorcise this spectre; Pope and Csari Metter- 
nich and Ghiizot, French Radicals and Oer^ 
man police-spies. 

Where is the party in opposition that has 
not been decried as communistic by its op- 
ponents in powerP Where the Opposition 
that has not. hurled back the branding re- 
proach of Communism^ against the more ad- 
vanced opposition parties, as well as against 
its re-actionary adversariesP 

Two things result from this fact. 

I. Communism is already acknowledged 
by all European Powers to be itself a Power. 

H. It is high time that Communists 
should openly, in the face of the whole 
world, publish their views, their aims, their 
tendencies, and meet this nursery tale of the 
Spectre of Communism with a Iffanif esto of 
the party itself. 

To this end. Communists of various nation* 
alities have assembled in London, and 

''■' ) 


•katehed this following manif «itOi to be pub* 
lisbed in tho Bnglish, Froncb, Gorman, 
XtAlian, Vlomiili and Danish langnagoa. 


Tho history of all hithorto eadsting ao* 
eietyt ia tho hiatory of dasa atroggloa. 

Frtaman and alave, patrician and plebeian, 
lord and serf, guild-master t and Joursey- 
man, in a word, oppressor and oppressed, 
stood in constant opposition to one another, 
carried on an uninterrupted, now hidden, 
now open ilght, a ilght that each time ended, 

^Br bourgeoisie is meant the class of modem 
Capitalists, owners of the means of social produc- 
tion and employers of wage-labour. By prole- 
tariat, the class of modem wage-labourers who, 
I having no means of production of their own, are 
I reduced to selling their labour-power in order to 
i live. 

tThat is, all wrttten history. In 1847, the pre- 
history of society, the social organisation existing 
Srevlous to recorded history, was all but un- 
nown. Since then. Hazthausen discovered com- 
mon ownership of land in Bussia, Maurer proved 
It to be the social foundation from which all 
Teutonic races started in history, and by and bye 
village communities were found to l>e, or to have 
been, the primitive form of society everywhere 
from India to Ireland. The inner organisation of 
this primitive Communistic society was laid bare, 
In its typical form, by Morgan's crowning dis- 
covery of the true nature of the gens and its 
relation to the tribe. With the dissolution of these 
primttval communities society l>eglns to be dif- 
ferentiated Into separate and flnally antagonistic 
classes. I have attempted to retrace this process 
of dissolution in: "Der Ursprung der Familie des, 
Prtvateigenthuma und des Staats," 2nd edit.. 

atuttgart U 

tOuTld-master, that Is a fuL .. ^_ 

a master within, not a head ot a guild. 

tOuTld-master, that Is a fuU membjMr of a golM, 


vericit la sekvantan manifetton, jmblikigo, 
tan en la angla, franca, germana, itala* 
flandra kaj dana lingvoj. 




La bistorio de la tuta (isnun eksistanta 
socio* estat la bistorio de interklasaj bataloj. 

Libcrulo kaj sklavo, patricio kai plebcjo, 
bienulokajtervutulo, gildmajstro kajmeti« 
isto, unuvorte, subpremanto kaj subprem- 
ato, starit konttante unu kontrafl la alia, 
daŭrigit senintermankan, jen kadatan,^ jen 
malkaSatan batalad on» kin ĉinfoje finiĝis, 

(1) Per "kaplUllstaro" Mtas •Iffwita to kuIĴo 
da modemai kapltollttoj, potedAntoJ de to rim- 
edoj de «octo produktado kaj , dungantoj de 
ealajra toboro; per "proletoriaro/* to ktoeo de 
modemaj eatojr*tot)ortetoj, kluj, havante nmtoa 

gropran rtmedon de produktado. eeUe eubme- 
itoi al to vondo de eto propra tobor-povo per 
ke 111 vivii* 

(2) Tlo ettai, la tuto ^rtblto hletorlo. So 
1847, to anufla hlatorto de to eoelo, to eocto 
organize ekzieilnto antofi to rekordlto hlatorto» 
eeile preekafl nekonato. Poet tUm, Kakethaueen 
eltrovle komunati poeedecon de to tero en 
Ruetondo, Maurer pruvie ke ^' «f tie, to eocto 
fondajo el klu eiuĵ teatonaj raeoj ekkomeneie 
en hiatorio. kaj, iom poete, oni trovie ke vltoĝaj 
komunitmoj eetae, afl eetie, to primitlva formo 
de to eocio fiie, de Hindujo ^e Irtondo. La in- 
terna orcanixo de tin primitiva komunieto eoeio 
eetie nudigata, en eto tipa formo, per to fln« 
eltrovo de Morgan, pri to reato nature de to 
familiego (angle, gene) kaj ^a rttoto al to gentp. 
Je to dieeolvo de tiu) praaj komunumoj, to eoeio 
komeneae eeti diferene igato en aparUjn kai fine 
anugoniamajn klaeojn. Mi provie ree eekvi tiun 
6i dieeolvadon en: 1>er Urfprung der Famili« 
dee, Privateigenthume «nd dee Staate,** dua 
eldono, Stuttgart, ItfS* 

(1) Oildmajetro» tin eetae plena 
glMO, majetro en» ae eetro de, gildo* 


aŭ en revolucia rekonstruado de la socio 
generate, afi en la komuna ruiniĝo de la 
batalantaj klasoj. 

En la pli fniaj epokoj de la historio, ni 
trovas preskaŭ ĉie komplikigitan aranĝon 
de la socio en diversajn klasojn, multoblan 
gradigadon de socia viccco. En antikva 
Romosin trovis patricioj, kaviliroj, pleb- 
ejoj» sklavoj ; en la mezepokoj» feŭdismaj 
sinjorojt vasaloj» gildmajstroj» metiistoj, 
metilernantojt servutuloj ; en preskaŭ Ciuj 
el tiuj klasoj, ree, estis filiaj gradigoj. 

La moderna kapitalista socio kiu estas 
ekkreskinta el la ruinoj de la feŭda socio, 
ne estas foriginta klasajn antagonismojn. 
Gi nur starigis novajn klasojn, novajn 
statojn de subpremado, novajn formojn de 
batalado anstataŭ la malnovaj. 

Nia epoko, la epoko de la kapitalistaro, 
posedas, tamen, tiun Ci distingan econ — 
gi estas simpliginta la klasajn antagonis- 
mojn. La socio kiel tuto estas pli kaj pli 
sin dividanta en du grandajn malpacajn 
kampojn, en du grandajn klasojn rekte fron- 
to fronton: kapitalistaro kaj proletariaro. 

De la servutuloj de lamezepokoj ekkreskis 
la enrajtigitaj burĝoj de la unuaj urboj 
Xtawus). El tiuj Ci burĝaroj la unuaj ele- 
mentoj de la kapitalistaro kreskadis. 

La eltrovo de Ameriko, la ĉirikafipaso de 
la l^omontoro, malfermis freŝan teron al 
la supreniftanta kapitalistaro. La orient- 
india kaj nina komercejoj, lakoloniigado de 
Ameriko» interkomerco kun la kolonioj, la 


•itlMr in * rrrolutionarj rt-oonstitatioii of 
•ocittf At larg«y or in tlM oommon niin of 
tho oontondlng oUmos. 

In tho OArlior opoeho of history^ wo find 
Almoit OTorjrwhoro a oompUoatod anroago- 
rnont of oociotjr into Tariouo ordoro, * mani- 
fold grftdfttion of iocial rank. In anciont 
Bomo we hare patrielano, knightOi ploboiano, 
oUtos; in tho middlo agio, fovdal lordf, vao- 
•all, goild-maotoroi Joumojrmoni approntiotOy 
•orfo; in almost all of thoio olaaooo, again, 
oubordinato gradations, 

Tho modom bourgooio aooioty that ha# 
oprotttod from tho ruino of f ondal oooiot/, 
hao not dono awa/ with olaoo antagoniomo. 
It hao bat ostabliohod now olaoooo, now eon- 
ditiono of oppression, new forms of strugglo 
in plaoe of tho old ones. 

Our epoeh, tho epoeh of tho bourgeoisie^ 
possesses, howorer, this distinotive feature; 
it has simplified the elass antagonisms. So- 
oietjr as a whole is more and more splitting 
up into two great hostile eamps, into two 
great olasses diroetly facing each others 
Bourgeoisie and Proletariat. 

Vrom the serfs of the middle ages sprang 
the chartered burghers of the earliest towns. 
Vrom these burgesses the first elements of 
the bourgeoisie wore deroloped. 

The discoror7 of America, the rounding of 
the Capo, opened up fresh ground for tho 
rising bourgeoisie. Tho Bast*Zndian and Ohi- 
noso markets, the eolonisation of America, 
trade with tho oolonies, tho Increase in fho 


maami of ezehange and in commodities gen* 
«rallyi gavo to commeFCO, to narigationi to 
industryi an impulse nrrer before known, 
and thereby, to the revolutionary element in 
the tottering feudal society, a rapid derelop* 

The feudal system of industry, under 
which industrial production was monopolised 
by close guilds, now no longer sufficed for 
the growing wants of the new markets. The 
manufacturing system took its place. The 
guild-masters were pushed on one side by 
the manufacturing middle-class; division of 
labour between the different corporate guilds 
vanished in the face of division of labour 
in each single workshop. 

Xeantime the markets kept ever growing, 
' the demand, ever rising. Even manufacture 
no longer sufficed. Thereupon, steam and 
machinery revolutionised industrial produc- 
tion. The place of manufacture was taken 
by the giant, Xodem Industry, the place of 
the industrial middle-class, by industrial 
millionaires, the leaders of whole industrial 
armies, the modem bourgeois. 

Kodem industry has established the 
world-market, for which the discovery of 
America paved the way. This* market has 
given an immense development to commerce, 
to navigation, to communication by land. 
This development has, in its turn, reacted on 
the extension of industry; and in proportion 
as industry, commerce, navigation, railways 
eixteiided, in the same proportion the bour^ 


kreskado de la rimedoj dc interftanĝo kaj de 
kotnercaĵoj (morale, donis al komcrco, al 
marveturado, al industrio, antaŭcnpii6on 
neniam antafie konatan, kaj per tio donis 
ankaŭ al la revolucia dcmcnto en la ftan« 
celiftanta feŭda socio rapidan disvolvifton. 

La feŭda sistemo de industrio, sub kiu 
la industria produktado estis monopoligita 
nun ne plu sufifias al la kreskantaj bezonoj 
de la novaj komercaj kampoj. La fabrik- 
ada sistemo prenis ĝian lokon. La gild- 
majstroj estis flanken tovitaj dc la fabrik- 
anta nic/.klaso ; divido de laboro inter la 
diversaj enkorpigitaj gildoj estis anstataŭita 
per divido de laboro en Ciu memstaranta 

Mcztempe, la vendejaroj daflre kreskis» 
la postuloj Ciam plio:randiĝis. EC la 
fabriko ne plu sufiĉis. Tiam, la vaporo kaj 
la madinaro revoluciigis la industrian pro* 
duktadon. La ccdis lokon al la 
giganto, Moderna Industrie, kaj la indus- 
tria] mezklasoj estis anstataŭigitaj de in« 
dustriaj milionuloj» estroj detutaj industria] 
armeoj» la moderna kapitalistaro. 

Moderna industrio stari2:is la tutmondan 
vendejegon, al kiu la eltroyo de Ameriko 
pavimis la vojon. Tin ĉi vendejego estas 
doninta grandegan disvolvifton al komerco, 
al marveturado, ka] al komunikado surtera* 
Tiu Ci disvolvi^Of en sia vico» reagis al 
la etendado de industrio; kaj proporcie 
kiel industrto* komercado* marvcturado kaj 
fervojoj etendi^is, laft tiu sama proporcio 


la kapitalistaro kreskadist pligrandigis sian 
kapitalon, kaj puSis en la malantaŭon Ciuii 
klason restantan el la mezepokoj. 

Ni vidas* tial, kiel la moderna kapitalis- 
taro mem estas la produktajo de longa 
kurso de kreskado, de serio da revolucioj 
en la metodoj de produktado kaj interSanĝo. 

ĉiu paŝo en la kreskado de la kapitalist« 
aro estis akompanata de responda politika 
antaŭeniro de tiu klaso* Jen subpremata 
klaso sub la regado de la feŭda nobelaro» 
jen armita kaj mem-reganta klaso en la 
mezepoka komunumoS jen sendependa 
urba respubliko (kiel en Italujo kaj Germa- 
nujo)« jen impostebla *'tria etato'' de la 
monarĥajo (kiel en Francujo), poste» dum 
la vera periodo de fabrikado» servante aŭ 
al la duon-feflda aŭ al la absoluta monar- 
ĥajo kiel kontraflbalancilo kontraŭ la no- 
belaro» kaj» laflfakte. kiel la angul-fitonego 
de la grandaj monarnaĵoj ĝenerale» la kapi- 
talistaro estas fine» post la starigo de Mo- 
derna Industrio kaj la tutmonda vendejo» 
venkinta por si mem» en la moderna repre- 
zenta fitato» ezsklusivan politikan regadon. 
La registaro de la^ moderna fitato estas nur 
komitato por administri la komunajn afer- 
ojn de la tuta kapitalistaro. 

(1) "Commune" o«tas la nomo slprenlto, en 
Francujo, d« to naskl^antaj urboj eĉ antafl ol 
Hi pervenkis 4e atoj feŭdaj sinĵoroj kaj regantoj 
lekan memrecmdon kaJ politlkajn rajtoJn klal "La 
Tria Btato.*^ Oanarale x>arotonte, rllata al la 
•konomla ĜĥBvolviĝo de la kapitalistaro, Angluĵo 
eetae tie ĉi alprenaU kiel la tlpa Undo» kaj 
rilau al fia politika diavolvifio» Franoujo. 


geoUie derelopedy l&crcaMd its capital, and 
puahed into the background erory clasi 
handed down from the Middle Ages. 

We see, theref oroi how the modem bour- 
geoisie is itself the product of a long course 
of derelopment, of a series of rerolutions in 
the modes of production and of exchange. 

Each step in the development of the bour- 
geoisie was accompanied by a corresponding 
political advance of that class. An op- 
pressed class under the sway of the feudal 
nobility, an armed and self-governing asso- 
ciation in the mediaeval commune,* here in- 
dependent urban republic (as in Italy and 
Germany), there taxable 'Hhird estate'' of 
the monarchy (as in Prance), afterwards, in 
the period of manufacture proper, serving 
either the semi-feudal or the absolute mon* 
archy as a counterpoise against the nobility, 
and, in fact, comer stone of the great mon* 
archies in general, the bourgeoisie has at 
last, since the establishment of Modem In- 
dustry and of the world-market, conquered 
for itself, in the modem representative State, 
exclusive political sway. The executive of 
the modem State is but a committee for 
managing the common affairs of the whole 

•"Commune" was the name taken, in France, by 
the nascent towns even before they had conquered 
from their feudal lords and masters, local self« 

g>vemment and political rights as "the Third 
state." Generally speaking, for the economical 
development of the bourgeoisie, England is here 
taken as the typical country, for its poUtical de- 
velopment, France. 


Th« bourgeoisie, historicallT', has played a 
most revolutionary part. 
' The bourgeoisie, wherever it has got the 
upper hand, has put an end to all feudal, 
patriarchal, idyllic relations. It has piti- 
lessly torn asunder the motley feudal ties 
that bound man to his "natural superiors," 
and has left remaining no other nexus hŭ* 
tween man and man than naked self-inter» 
est, than callous "cash payment.'' It has 
drowned the most heavenly ecstacies of re- 
ligious fervour, of chivalrous enthusiasm, of 
Philistine sentimentalism, in the icy water 
of egotistical calculation. It has resolved 
personal worth into exchange value, and in 
place of the numberless indefeasible char- 
tered freedoms, has set up that single, un- 
conscionable freedom— Free Trade. In one 
word, for exploitation, veiled by religious 
and political illusions, it has substituted 
naked, shameless, direct, brutal exploitation. 

The bourgeoisie has stripped of its halo 
every occupation hitherto honoured and 
looked up to with reverent awe. It has con- 
verted the physician, the lawyer, the priest, 
the poet, the man of science, into its paid 

The bourgeoisie has torn away from the 
family its sentimental veil, and has reduced 
the family relation to a mere money relation. 

The bourgeoisie has disclosed how it came 
to pass that the brutal display of vigour in 
the Kiddie Ages, which Beactionists so 
much admire, found its fitting complement 


La kapitalistaro ludist rilate al la bisto- 
rio, plej revolucian rolon. 

La kapitalistaro, kie ajn ĝi atingis la 
superecoD* -finigis ĉiujn feŭdajn, patriar- 
kaJDt tdiliajn rtlatojn, ui senkompate dis* 
rompis la multekarakterajn fefldajn ligilojn 
kiuj ligis la bomon al liaj^'naturaj tuperuloj'* 
Icaj latis restanta nenian alian ligiloa 
inter bomo kaj bomo ol nuda mem-intereso* 
ot kala ''kontanta pago/' Ĝi dronigis la 
plej ĉielajn ekstazojn de religia fervoro, 
de kavalira entuziastno, de filistra •enti« 
mentatismo, en la glacia akvo de egoiita 
kalkulado. Personan indon ĝi ianĝit en 
komercan valoran, kaj anstataŭ la ten- 
nombraj neforpreneblaj alrajtigitaj liberecojt 
{i starigis tiun solan, senrezooecaa 
liberajon— Liberan Interkomercadon. Ea 
unu vorto, por ekspluatado, vualita per reli« 
giaj kaj politikaj iluzioj, ĝi aastataŭis sen- 
bontan,nudan,rektan, brutan ekspluatadon. 

La kapitalistaro estas devestinta je ^ia 
lumkrono ĉiun okupon ĝisnune bonori^aa 
kaj alrigarditan kun reverenca respekte^o. 
Ĝi ian^is la fizikiston, la leĝiston, la pM« 
tron, la poeton, la scienciston, je siaj dun- 
gataj porsalaraj laborantoj. 

La kapitalistaro devestis de la familio 
ĝian vualon sentimentalan, kaj redukciis la 
ŭtmilian rilaton ĝis nur mona rilato* 

La kapitalistaro estas elmontrinta kiel 
okazis ke tiu bruta elmontro de fortegeco 
en la mezepoko, kiun la reakcianoj tiel 
multe admiras, trovis sian taŭgaa komple* 


meston en la plej granda mallaboremeco. 
Ĝi estas la unua kiu montris kion povai 
okazigi la homa agemo. Ci faris mirajojn 
grande superajn al egiptaj piramidoj, romaj 
akvokondukiloj kaj gotaj katedraloj ; ĝi faris 
tnilitirojn kiuj metis sub ombron Ciujn 
antaŭajn elirojn denacioj kaj krucmilitirojn. 

La kapitalistaro ne povas ekzisti» ne 
konstante revoluciante la rimedojn de la 
produktadOt kaj per tio la ritatojn de pro« 
duktadot kaj kun ili la ttitajn rilatojn de 
la socio. La konservado de la antikvaj 
metodoj de produktado en nedanĝita formo 
estist kontrafic, la unua kondiCo por la 
ekzistado de 6iuj pli fruaj industriaj klasoj. 
Konstanta rcvoluciado de produktado, sen* 
interrompa maltrankviligo de Ciuj sociaj 
statoj, Ciama necerteco kaj agitado, distin- 
gas la kapitalistan epokon de 6iuj pli fruaj. 
Ciuj fiksitaj, alglaciigitaj rilatoj, kun sia 
sekvantaro de antikvaj kaj respektegindaj 
antaŭjugoj kaj opinioj, forbalaiĝas, Ciuj 
nove formitaj antikviĝas antafl ol ili povas 
povas malmoliĝi. Cio solida forfluidiĝas 
en aeron, Cio sankta profaniĝas, kaj 6e la 
fino la homo estas devigata star! kun sobraj 
sentoj antaŭ siaj realaj kondiĉoj de vivado, 
kaj siaj rilatoj kun sia gen to. 

La bezono de konstante etendiĝanta ven- 
dejo por siaj produktaĵoj ĉasas la kapital^ 
jstaron laft la tuta suprajo de la terglobo. 
Ĝi devas nestiĝi Cie» enlokiĝi Cie» starigi 
interrilatojn ĉie. 

Per sia ekspluatado de lakomerca kampo 


in the most slothful indolence. It has been 
the first to shew what man's activity can 
bring about. It hno accomplished wonders 
far surpassing Egyptian pyramids, Boman 
aqueducts, 'and Gothic cathedrals; it has con- 
ducted expeditions that put in the shade all 
former Exoduses of nations and crusades. 

The bourgeoisie cannot exist without con- 
stantly revolutionising the instruments of 
production, and thereljy the relations of pro- 
duction, and with them the whole relations 
of society. Conservation of the old modes of 
production in unaltered form, was, on the 
contrary, the first condition of existence for 
all earlier industrial classes. Constant revo- 
lutionising of production, uninterrupted dis- 
turbance of all social conditions, everlasting 
uncertainty and agitation distinguish the 
bourgeois epoch from all earlier ones. All 
fixed, fast-frozen relations, with their train 
of ancient and venerable prejudices and 
opinions, are swept away> all new-formed 
ones become antiquated before they can 
ossify. All that is solid melts into air, all 
that is holy is profaned, and man is at last 
compelled to face with sober senses, his real 
conditions of life, and his relations with his 

The need of a constantly expanding market 
for its products chases the bourgeoisie over 
the whole surface of the globe. It must 
nestle everywhere, settle everywhere, estab- 
lish connexions everywhere. 

The bourgeoisie has through its exploita- 


tion of the world-market giren a cosmopoli- 
tan character to production and consumption 
in eyery country* To the great chagrin of 
Be-actionistSy it has drawn from under the 
feet of industry the national ground on 
which it stood. All old-established national 
industries have been destroyed or are daily 
being destroyed. They are dislodged by new 
industries» whose introduction becomes a life 
and death question for all cirilised nations, 
by industries that no longer work up indig- 
enous raw material, but raw material 
drawn from the remotest sones; industries 
whose products are consumed, not only at 
home, but in every quarter of the globe. In 
place of the old wants, satisfied by the pro- 
ductions of the country, we And new wants, 
requiring for their satisfaction the products 
of distant lands and dimes. In place of the 
old local and national seclusion and self* 
sufficiency, we have intercourse in erery di- 
rection, imiyersal inter-dependence of na* 
tions. And as in material, so also in intel- 
lectual production. The intellectual crea- 
tions of indiridual nations become common 
property. Kational one-sidedness and nar- 
row-mindedness become more and more im- 
possible, and from the numerous national 
and local literatures there arises a world- 

The bourgeoisie, by the rapid improrement 
of all instruments of production, by the im- 
mensely facilitated means of communication, 
draws all, eren the most barbarian, nations 


la kapitalistaro estas doninta kosmopolitan 
karakteron al produktado kaj konsumado 
en ĉiii lando. Je la granda Cagreno dc la 
reakcianojy ĝi fortrenis el sub la piedoj de 
industrio la naciecan teron sur kiu ĝi 
staris. Ciuj jamlonge staritaj naciaj in- 
dustrioj estas aŭ jam detntitaj afl nun Ciu- 
tage detruataj. Hi estas elSovitaj de 
novaj industrioj, kies enpreno farigas afero 
de vivo afl morto al 6iuj civilizitaj nacioj» 
de industrioj kiuj ne plu ellal)oras enlandan 
krudan materialon, sed krudan materialon 
entiritan el plej malproksimaj terzonoj ; in- 
dustrioj kies produktaĵoj estas konsumataj 
ne sole hejme, sed en ĉiu parto de la mondo. 
Anstataŭ la malnovaj bezonoj, satigataj de 
la produktaĵoj de la lando, ni trovas novajn 
bezonojn, postulantajn por sia satado la 
produktaĵojn de malproksimaj landoj kaj 
klimatoj. Anstataŭ la malnova loka kaj 
nacia memsufiCeco» ni havas interrilatojn 
en eiun direkton, universalan interdepend- 
econ de nacioj. Kaj kiel en la materia, tiel 
ankaŭ en la intelekta produktado. La in- 
telektaj kreajoj de individuaj nacioj fariĝas 
komuna propraĵo. Nacia unuflankeco kaj 
mallarĝanimeco fariĝas pli kaj pli multe 
necblaj, kaj el la multaj naciaj kaj lo- 
kaj literaturoj leviĝas unu tutmonda litera- 

La kapitalistaro, per la rapida plibonigo 
de ciuj iloj de produktado, per la grandege 
faciligitaj rimedoj de komunikado, eptiras 
Ciujn, eĉ la plej barbarajn naciojn» en 


civilizacion. La malaltaj prczoj de siaj 
komercajoj estas la niulteix^za artiierio per 
kiu ĝi disbatcgas Ciiijn ĥinajn murojn, per 
kiu ĝi igas kapitulacii la treege obstinan 
malamon de la barbaroj al fremduloj. 
Ĝi devigas Ciiijn naciojn, je puno per ekster- 
mo, alpreni lakapitalistan metodon de pro- 
duktado ; gi devigas ilin enkonduki en sian 
mezon lion kion gi nomas civilizacio, t. e. 
farigi meiii kapitalisma. Unuvorte» gi 
kreas mondon laŭ sia propra figuro. 

La kapi talis taro submetis la kamparon 
al la regado de la urboj. Ci kreis grand- 
egajn urbojn, treege pligrandigis la logant- 
aron urban rilate la kamparan, kaj tia- 
maniere estas elsavinta konsiderindan par- 
ton da la popolo el la idiotismo de kampara 
vivado. Custe kiel gi igis la kamp«iron 
dependa de la urboj, tiel same gi igis bar- 
bxirajn kaj duon-barbarajn naciojn de- 
pendaj de la civiiizitaj, naciojn da kampar- 
anoj dependaj de nacioj da kapitalistoj» la 
orienton de la okcidento. 

La kapitalistaro daŭrigas pli kaj pli for- 
igi la dissemitan staton de la logantaro, 
de la rimedoj de produktado, kaj de posed- 
ajo. Gi aglomeris la logantaron, centri- 
gis la rimedojn de produktado» kaj kon- 
centrigis la posedaĵojn en malmultajn man- 
ojn. La necesa sekvo de tio ĉi estis poli- 
tika centrigado. Sendependaj, aŭ neforte 
kunligitaj provincoj» kun apartaj interesoj» 
legoj« registaroj kaj sistemoj de impostado, 
kune amasigis en unu nacion» kun unu 


into clvllUatlon. Th« cb«ap prices of its 
commodities are the heavy artillery with 
which it hatters down all Chinese walls, 
with which it forces the barbarians' in- 
tensely obstinate hatred of foreigners to 
oapitulate. It compels all nations, on pain 
of extinction, to adopt the bourgeois mode 
of production; it compels them to introduce 
what it calls civilisation into their midst, 
i. e., to become bourgeois themselves. In a 
word, it creates a world after its own image. 

The bourgeoisie has subjected the country 
to the rule of the towns. It has created 
enormous cities, has greatly increased the 
urban population as compared with the 
rural, and has thus rescued a considerable 
part of the population from the idiocy of 
rural life. Just as it has made the country 
dependent on the towns, so it has made bar- 
barian and semi-barbarian countries de- 
pendent on the civilised ones, nations of 
peasants on nations of bourgeois, the Sast 
on the West. 

The bourgeoisie keeps more and more do- 
ing away with the scattered state of the 
population, of the means of production, and 
of property. It has agglomerated popula- 
tion, centralised means of production, and 
has concentrated property in a few hands. 
The necessary consequence of this was po- 
litical centralisation. Independent, or but 
loosely connected provinces, with separate 
interests, laws, governments and systems of 
taxation, became lumpod together in one na* 


tloiii with one government, one code of laws, 
one national claea-interest^ one frontier and 
one eostoma-tariif. 

The bourgeoisie, during its rule of scarce 
one hundred years, has created more massive 
and more colossal productive forces than 
have all preceding generations together. 
Subjection of Naturals forces to man, ma- 
chinery, application of chemistry to industry 
and agriculture, steam-navigation, railways, 
electric telegraphs, clearing of whole conti- 
nents for cultivation, canalisation of rivers, 
whole populations conjured out of the 
ground— what earlier century had even a 
presentiment that such productive forces 
slumbered in the lap of social labour? 

We see then: the means of production and 
of exchange on whose foundation the bour- 
geoisie built itself up, were generated in 
feudal society. At a certain stage in the de- 
velopment of these means of production and 
of exchange, the conditions under which 
feudal society produced and exchanged, the 
feudal organisation of agriculture and man- 
ufacturing industry, in one word, the feudal 
relations of property became no longer com- 
patible with the already developed produc- 
tive forces; they became so many fetters. 
They had to burst asunder; th«y were burst 

Into their places stepped free competition, 
accompanied by a social and political con- 
stitution adapted to it, and by the economical 
and political sway of the bourgeois class. 


registaro, unu sistemo de leĝoj, unu 
nacia klasa intereso kaj unu sistemo de en- 
portaj impostpagoj. 

La kapitalistaro, dum sia apenaŭ cent- 
jara regado» estas kreinta pli masivajn kaj 
pli kolosajn produktantajn povojn ol kreis 
Ĉiuj antaŭaj generacioj entute. Subjugado 
de la povoj de naturo al la homoj» maSin- 
aro, la aplikado de la ĥemio al la industrio 
kaj la terkulturo» vapora marveturado, la 
fervojoj» elektra telegrafo» la pretigado de 
tutaj kontinentoj al kulturado, kanaligo de 
riveroj» tutaj loĝantaroj elsorĉigitaj el la 
tero — kiu antaŭa centjaro havis eC antaŭ- 
senton ke tiaj produktemaj povoj dormis en 
la patrina teno de la socia laboro? 

Ni vidas do : la rimedoj de produktado 
kaj interSanĝado sur kies fondajo la kapit- 
alistaro sin elkonstruis estis naskitaj en 
la feŭda socio. Ce difinita punkto en la 
disvolviĝo de tiuj rimedoj de produktado 
kaj interŝanĝado, la kondiĉoj sub kiuj la 
feŭda socio produktis kaj interSanĝis» la 
feŭda organizo de terkulturado kaj la fab- 
rika industrio» unuvorte la feŭda rilatoj de 
propreco» fariĝis ne plu kunigeblaj kun 
la jam disvolvitaj prodiiktaj povoj; ili 
fariĝis tiom multe da katenoj. Ili de* 
vegis esti disrompataj ; ili estis disrompi- 

En iliajn lokojn ekpaŝis libera konkur- 
ado, akompanata de socia kaj politika kon- 
stitucio alfarita al ĝi, kaj de la ekonomia 
kaj politika regado de la kapitalista klaso* 


Simila movado nun estas okazanta antaŭ 
niaj propraj okuloj. La moderna kapitalista 
socio kun siaj rilatoj de produktado, de in- 
terŝanĝado kaj de posedeco, socio kiu elsor- 
Cigis tiel gigantajn rimedojn de produktado 
kaj de interŝanĝado, similas sorĉiston, kiu 
ne plu povas kontroli la povojn de la suba 
mondo kiujn li suprenvokis per siaj sorĉ- 
ajoj. Dum multaj jardekoj estintaj la his- 
torio de industrio kaj komercado estis nur 
la historio de la ribelado de modernaj pro- 
duktantaj povoj kontraŭ la modernaj kondi« 
eoj de produktado, kontraŭ la posedaj rilato] 
kiuj estas la kondiĉoj por la ekzistado de 
la kapitalistaro kaj por ĝia regado. Estas 
sufiĉe citi la komercajn krizojn, kiuj per sia 
perioda reveno metas al jugo» Ĉiufoje pli 
minace» la ekziston de la tuta kapitalista 
socio. En tiuj Ĉi krizoj, granda par to ne 
sole de la ekzistantaj produktajoj, sed ankaŭ 
de la antaŭe kreitaj produktantaj povoj, 
periode detruiĝas. En tiuj krizoj, ekdis- 
vastiĝas epidemio, kiu en Ciuj pli fruaj 
epokoj, estus Sajninta absurdaĵo — la epi- 
demio de troprodukteco. La socio subite 
sin trovas remetita en staton de mo* 
menta barbarisiho; Sajnas kvazaŭ malsu- 
fiCeco de nutrajo, universala milito detru- 
egada, forfermis la provizon de ĉiu rimedo 
de nutrado ; industrio kaj komerco Ŝajnas 
detruitaj; kaj kial? Car estas tro multe 
da civilizacio, tro multe da vivrimedoj, 
tro multe da industrio, tro multe da ko- 
merco* La produktantaj povoj je la dis- 

coioLxnnsT hakifesto 21 

A similar movement is going on before our 
own eyes. Xodern bourgeois society with 
its relations of production, of exchange and 
of property, a society that has conjured up 
such gigantic means of production and of ex- 
change, is like the sorcerer, who is no longer 
able to control the powers of the nether 
world whom he has called up by his spells. 
For many a decade past the history of indus- 
try and commerce is but the history of the 
revolt of modern productive forces against 
modem conditions of production, against the 
property relations that are the conditions for 
the existence of the bourgeoisie and of its 
rule. It is enough to mention the commer- 
cial crises that by their periodical return 
put on its trial, each time more threaten- 
ingly, the existence of the entire bourgeois 
society. In these crises a great part not only 
of the existing products, but also of the 
previously created productive forces, are pe- 
riodically destroyed. In these crises there 
breaks out an epidemic that, in all earlier 
epochs, would have seemed an absurdity— 
the epidemic of over-production. Society 
suddenly finds itself put back into a state of 
momentary barbarism; it appears as if a 
famine, a universal war of devastation had 
cut off the supply of every means of sub- 
sistence; industry and commerce seem to be 
destroyed; and whyP Because there is too 
much civilisation, too much means of sub- 
sistence, too much industry, too much com- 
merce. The productive forces at the dis- 


posal of soeiet7 no longer tond to further the 
doTelopment of the conditions of bourgeois 
property; on the contrary, they have become 
too powerful for these conditions, by which 
they are fettered, and so soon as they over- 
come these fetters, they bring disorder into 
the whole of bourgeois society, endanger the 
existence of bourgeois property. The con- 
ditions of bourgeois society are too narrow 
to comprise the wealth created by them. And 
how does the bourgeoisie get over these 
crises? On the one hand by enforced de- 
struction of a mass of productive forces; on 
the other, by the conquest of new markets, 
and by the more thorough exploitation of 
the old ones. That is to say, by paving the 
way for more extensive and more destructive 
crises, and by diminishing the means 
whereby crises are prevented. 

The weapons with which the bourgeoisie 
felled feudalism to the ground are now 
turned against the bourgeoisie itselt 

But not only has the bourgeoisie forged the 
weapons that bring death to itself; it has 
also called into existence the men who are to 
wield those weapons— the modem workings 
cl a s s t he proletarians. 

In proportion as the bourgeoisie, i. e., capi- 
tal, is developed, in the same proportion is 
the proletariat, the modem working-class, 
developed, a class of labourers, who live only 
■o long as they find work, and who find work 
only so long as their labour increases capi- 
taL These labourers, who must sell them- 


pono de la socio ne plu sin direktas al la 
disvolvigo de la kondiĉoj de kapitalista 
posedeco; kontraŭe» ili estas fariĝintaj 
tro povaj por tiuj Ci kondiĉo), per kiuj iii 
cstas katenatajt kaj tuj kiam ili demetas 
tiujn ci katenojn ili alportas malordon al la 
tuta kapitalista socio, endanĝerigante la 
ekziston de kapitalista propreco. La kon- 
diĉoj de kapitalista socio estas tro mallar^aj 
por enteni la riĉajon de ĝi kreitan. Kaj 
kiamaniere la kapitalistaro trapasas tiujn 
krizojn? Unuflanke» per la perfortigata 
detruo de amaso da produktantaj povoj ; je 
la alia flanko» venkante novajn vendejojn, 
kaj pli plene ekspluatante la malnovajn. 
Tio estas, pavimantelavojon al pli grandaj 
kaj pli detruaj krizoj, kaj plimalgrandigante 
la rimedojn per kiuj la krizoj estas mal- 

lla armiloj per kiuj la kapitalistaro faligis 
teren la feŭdismon nun estas turnataj kon- 
traŭ la kapitalistaro mem. 

Sed ne sole estas la kapitalistaro forĝinta 
la armilojn kiuj alportas la morton al ĝi 
mem ; ĝi ankaŭ vokis en ekziston la homojn 
kiuj tiujn armilojn estas. uzontaj — la mo- 
dernan laborklason — la proletariojn. 

Proporcie kiel la kapitalistaro, t. e., la 
kapitalo, disvolviĝas, laŭ tiu sama propor- 
cio disvolviĝas la proletariaro, la modema 
laborklaso, klaso de laboristoj, kiuj vivas 
nur liel longe kiel ili trovas laboron, kaj 
kiui trovas laboron nur tiel longe kiel ilia 
laboro kreskigas kapitalon. Tiuj laboristoj, 


kiuj devegas sin vendi pece, estas komer- 
caĵo, kiel ĉiu alia komercaĵo, kaj sekve estas 
almetataj al ĉiuj malfacilajoj de la kon- 
kurado, al ĉiuj Sanĝoj de la vendejaj 

Sekve de la vasta uzado de la maSinaro 
kaj de la divido de laboriado, la laboro de 
la proletarioj estas perdinta Cian individuan 
karakteron, kaj Cian ĉarmon por la labor- 
isto. Li farigas pendaĵo de la maSino, 
kaj nur la plej simpla, plej unutona, kaj 
plej facile akirebla lertaĉo estas postulata 
de li. De tio, la kosto por produkti 
laboriston estas limigata, preskaŭ tute» al 
la rimedoj de vivado kiujn li postulas por 
sia subtenado, kaj por la daŭrigado de 
sia raso. Sed la prezo de ia komercaĵo, 
kaj ankaŭde la laboro, estas egala kun gia 
kosto de prpduktado. Laŭ proporcio, 
tial» kiel la inalagrablcgeco de la laboro 
pligrandiĝas, la salajro malkreskas. Ne, 
plu ; proporcie kiel la uzado de maSinoj kaj 
la dividado de laboro kreskas, laŭ tiu sama 
proporcio la Ŝargode laboro ankaŭ kreskas, 
ĈU per plilongigo de la labortempo, per pli- 
grandigo de lalalx>ro farataen certa tempo, 
ĈU per pligrandigita rapido de maSinaro,k.c. 

La modema industrio estas elSanĝinta la 
malgrandan lalx)rejon de la patriarka maj- 
stro je la granda fabrikejo de la industria 
kapitalisto. Aroj da laboristoj, amasigitaj 
en la fabrikejon, organiziĝas kiel soldatoj. 
Kiel soldatoj de la industria armeo, ili estas 
metataj sub la komandado de vera hierarbio 


mItm plMMneal, ar# a commodity, liko orory |[ 
othor articlo of comm^eo, and are oonao- 
quontly ozposod to all tho Ticiasitudoa of 
compotitioii, to all tho fluctuationa of tho 

Owing to tho oztonalTO uao of machinory 
and to dirision of labour, the work of tho 
prolotariana has lost all individual charaettr, 
and, oonaoquontly, all charm for tho work- 
man* Ho becomta an appendage of the ma- 
chine, and it ie only the moat simple, meet 
monotonous, and most easily acquired knack 
that is required of him« Hence, the cost of 
production of a workman is restricted, al- 
most entirely, to the means of subsistence 
that he requires for his maintenance, and for 
the propagation of his race. Bujt the price 
of a commodity, and also of labour, is equal 
to its cost of production* In proportion, 
therefore, as the repulsireness of the work 
increases, the wage decreases. Kay more, in 
proportion as the use of machinery and divi- 
sion of labour increases, in the same propor- 
tion the burden of toil also increases, whether 
by prolongation of the working hours, by in- 
crease of the work enacted in a given time, 
or by increased speed of the machinery, etc 

ICodem industry has converted the little 
workshop of the patriarchal master into tho 
great factory of the industrial capitalist. 
ICasses of labourers, crowded into the fac- 
tory, are organised like soldiers. As pri- 
vates of the industrial army they are placed 
under tho command of a perfect hierarchy of 


officers and sergeants. Not only are they 
the slaves of the bourgeois class, and of the 
bourgeois State, they are daily and hourly 
enslaved by the machine, by the over-looker, 
and, above all, by the individual bourgeois 
manufacturer himself. The more openly this 
despotism proclaims gain to be its end and 
aim, the more petty, the more hateful and 
the more embittering it is. 

The less the skill and exertion or strength 
Implied in manual labour, in other words, 
the more modem industry becomes devel- 
oped, the more is the labour of men super- 
seded by that of women. Differences of age 
and sex have no longer any distinctive so- 
cial validity for the working class. All are 
instruments of labour, more or less expen- 
sive to use, according to their age and sex. 

No sooner is the exploitation of the la- 
bourer by the manufacturer, so far, at an 
end, that he receives his wages in cash, than 
he is set upon by the other portions of the 
bourgeoisie, the landlord, the shopkeeper, 
the pawnbroker, etc. 

The lower strata of the Middle class— the 
small tradespeople, shopkeepers, and retired 
tradesmen generally, the handicraftsmen 
and peasants— all these sink gradually into 
the proletariat, partly because their diminu- 
tive capital does not suAce for the scale on 
which Kodem Industry is carried on, and is 
swamped in the competition with the large 
eapitalists, partly because their specialised 
•kill is rendered worthless by new methods 


de oficiroj kaj serĝentoj. Ne nur ili estaf 

sklavoj de la kapitalista klaso, kaj de la 
kapitalista ttato ; ili estas ĉiutage kaj Ciu* 
bore sklavigataj de la matf ino, de la super- 
ulo» kaj» super Ciuj, de la indi vidua kapital* 
ista fabrikanto mem, Ju pli malkate tiu 
Ci despotismo proklamas la profiton 
kiel sian celon» des pli malgrandaĉa» des pli 
malaminda kaj pli maldolCiganta ĝi estas. 

Ju pli malmulte da lerteco kaj laboro aŭ 
forto estas postulata en mana laboro, ali- 
vorte, ju pli multe la modema industrio 
disvolviĝas» des pli multe la laboro de viroj 
estas anstataŭata de tiu de virinoj. Divers- 
ecoj de ago kaj sekso ne plu bavas klaran 
socian efikecon por la laboranta klaso. ĉiuj 
estas iloj de laboro» pli aŭ malpli multe- 
kostaj por uzi» laŭ ago kaj sekso. 

Tuj kiam la ekspluatado de la laboristo 
sub la manoj de la fabrikanto atingas finon 
ĝis tiu grado kie 11 ricevas sian pagon en 
kontanto» li estas atakata de la aliaj sekcioj 
de la kapitalistaro» la domluanto» la mag- 
azenisto» la pruntisto» k. t. p. 

La malsupra tavolo de la meza klaso-* 
la negrandaj komercistoj» vendejistoj» kaj 
eksiĝintaj komerculoj ĝenerale» la metiistoj 
kaj farmistoj — Ciuj Ci tiuj grade malleviĝas 
en la proletariaron» parte Car ilia eta kapi- 
talo ne estas sufica por la skalo laŭ kiu 
la moderna industrio estas administrata» 
kaj subiĝas en la konkurado kun lagrandaj 
kapitalistoj ; parte Car ilia specialigita ler- 
teco estas farata senvalora per novaj meto- 


doj de produktado. Tiel la proletariaro 
reknitiĝas el Ciuj klasoj de la popolo. 

La proletariaro trapasas diversajn gra- 
dojn de disvolviĝo. De ĝia naskiĝo komen- 
cas ĝia batalado kontraŭ la kapitalistaro. 
Unue, la konkuro estas subtenata de indi- 
viduaj laboristoj, poste de la gelaborantoj 
en ia fabrikejo, tiam de la metiistbj de unu 
metio, en unu loko, kontraŭ la individua 
kapitalisto kiu rekte ilin ekspluatas. Hi 
direktas siajn atakojn ne kontraŭ la kapi- 
talismaj kondiĉoj de produktado, scd kon- 
traŭ la iloj mem de produktado ; ili detruas 
enportitajn komercaĵojn kiuj konkuras kun 
ilia laboro, ili pece rompegas maŝinojn, ili 
ekbruligas fabrikcjojn ; ili provas restarigi 
perloTie la malaperintan staton de la labor- 
isto de la mezepoko. 

Ce tiu Ci grado la laboristoj ankoraŭ 
formas neinterligitan mason, dissematan 
tra la tuta lando, kaj disrompatan per sia 
reciproka konkurado. Se ie ili kuniĝas por 
formi pli kompaktajn korpoju, tiu Ci ne 
estas /ankoraŭ la sekvo de ilia agema unu- 
iĝo» sed de la unuiĝo de la kapitalistaro, 
kiu klaso, por atingi siajn proprajn politi- 
kajn celojn, devegiĝas ekmovigi la tutan 
proletariaron, kaj plue» ankoraŭ dum kelka 
tempo povas tiel fari. Ce tiu ci punkto, 
tial, la proletarioj ne atakas siajn malami- 
kojn» sed la malamikojn de siaj malamikoj, 
la restajojn de absoluta monarneco, la ter- 
posedantojn, la neindustrian kapitalistaron, 
la kapitaletulojn. Tiel la tuta historia 


of production. Thus tb# proletariat is re- 
cruited from all classes of the population. 

The proletariat goes through various stages 
of development. With its birth begins its 
struggle with the bourgeoisie. At first the 
contest is carried on by individual labour- 
ers^ then by the workpeople of a factory, 
then by the operatives of one trade, in one 
locality, against the individual bourgeois 
who directly exploits them. They direct their 
attacks not against the bourgeois conditions 
of production, but against the instruments 
of production themselves; they destroy im- 
ported wares that compete with their labour, 
they smash to pieces machinery, they set 
factories ablaze, they seek to restore by force 
the vanished status of the workman of the 
Middle Ages. 

At this stage the labourers still form an 
incoherent mass scattered over the whole 
country, and broken up by their mutual 
competition. If anywhere they unite to form 
more compact bodies, this is not yet the con- 
sequence of their own active union, but of 
the union of the bourgeoisie, which class, in 
order to attain its own political ends, is 
compelled to set the whole proletariat in 
motion, and is moreover yet, for a time, able 
to do so. At this stage, therefore, the 
proletarians do not fight their enemies, but 
the enemies of their enemies, the remnants of 
absolute monarchy, the landowners, the non- 
industrial bourgeois, the petty bourgeoisie. 
Thus the whole historical movement is oon- 


contrated in the hands of the bourc^isie; 
erery victory so obtained it a victory for the 

But with the development of industry the 
proletariat not only increases in number; it 
becomes concentrated in greater masses^ its 
strength groWs, and it feels that strength 
more. The various interests and conditions 
of life within the ranks of the proletariat 
are more and more equalised, in proportion 
as machinery obliterates all distinctions of 
labour, and nearly everywhere reduces 
wages to the same low level. The growing 
competition among the bourgeois, and the 
resulting commercial crises, make the wages 
of the workers ever more fluctuating. The 
unceasing improvement of machinery, ever 
more rapidly developing, makes their liveli- 
hood more and more precarious; the colli- 
sions between individual workmen and indi- 
vidual bourgeois take more and more the 
character of collisions between two classes. 
Thereupon the workers begin to form com- 
binations (Trades' XTnions) against the bour- 
geois; they club together in order to keep 
up the rate of wages; they found permanent 
associations in order to make provision be- 
forehand for these occasional revolts. Here 
and there the contest breaks out into riots. 
• Now and then the workers are victorious, 
but only for a time. The real fruit of theix 
battles lies, not in the immediate result, but 
in the ever expanding union of the workers. 
Thia union is helped on by the Improved 


movado koncentriĝas en ia manojii de la 
kapitalistaro ; ĉiu venko tiel atingata estas 
venko por la kapitalistaro. 

Sed kun la disvolviĝo de la industrio la 
proletariaro ne sole kreskadas nombre ; ĝi 
koncentriĝas en pli grandajn masojn, gia 
povo kreskas, kaj ĝi sentas tiun povon pli 
multe* La diversaj interesoj kaj statoj de 
vivado inter la vicoj de la proletariaro pli 
kaj pli multe egaligas» proporcie kiel la 
maŝino neniigas Ĉiujn distingojn de laboro, 
kaj preskaŭ ĉie mallevas salajrojn ĝis la 
unu malalta nivelo. La kreskanta kon- 
kurado inter la kapitalistoj, kaj la rezul- 
tantaj komercaj krizoj, igas la salajrojn de 
la laboristoj ĉiam pli ŝanĝemaj. La sen- 
Cesa plibonigo de la maŝinaro, Ciam pli 
rapide disvolviĝante, igas ilian vivrimedojn 
pli kaj pli necertaj ; la kolizioj inter indi- 
viduaj laboristoj kaj individuaj kapitalistoj 
prenas pli kaj pli multe la karakteron de 
kolizioj inter du klasoj. Tiaokaze, la 
laboristoj komencas formi kombinajojn 
(metiaj unuiĝoj) kontraŭ la kapitalistoj; 
ili kune klubiĝas por subteni la salajrajn 
prezojn ; ili fondas daŭrajn asociojn por 
f ari antaŭtempe provizojn por tiuj ĉi okazaj 
ribeloj. Tie Ĉi tie la konkuro elrompas kiel 

Kelkafoje la laboristoj venkas, sed nur 
dum iom da tempo. La efektiva frukto de 
iliaj bataloj konsistas ne en la tuja rezultato» 
sed en ia Ciame vastiĝanta unuiĝo de la 
laboristoj. Tiu Ci unuiĝo estas helpata de 


la plibonigataj rimedoj de komunikado kre* 
ataj de la moderna industrio, kiuj metas la 
laboristojn de diversaj lokoj en reciprokan 
kontakton. Precize tiu ĉi kontakto estis 
bezonata por centrigi la multenombrajn 
lokajn batalojn, ĉiuj de la sama karaktero» 
en unu nacian bataladon inter klasoj. Sed 
ĉiu klasa batalado estas politika batalado. 
Kaj tiun unuecon, por kies atingo la burĝoj 
de la mezepokoj, kun siaj malbonegaj vojoj, 
postulis jarcentojn, la modemaj proletarioj« 
dankon al fervojoj, atingas en kelke da 

Tiu ĉi organizado de la proletarioj en 
klason, kaj sekve en politikan partion, 
estas konstante ree renversata per kon- 
kurado inter la laboristoj meip. Sed ĝi 
ĉiam releviĝas, pli forta» pli fortika, pli 
povega. Ĝi devigas leĝfaran konfeson de 
specialaj interesoj de la laboristoj, kaptante 
helpon el la dividbj inter la kapitalistaro 
mem. Tiel, la dek-hora lego en Anglujo 
estis farata. 

Tute, la koliziojn inter la du klasoj de 
la malnova socio antaŭenigas, laŭ multaj 
manieroj, la kurson de disvolviĝo de la pro- 
letariaro. La kapitalistaro sin trovas en- 
volvita en konstanta batalo. Unue, kon- 
traŭ la aAstokrataro ; poste, kontraŭ tiuj 
porcioj de la kapitalistaro mem, kies inter- 
esoj fariĝis kontraŭaj al la progreso de 
industrio; ĉiame, kontraŭ la kapitalistaro 
de fremdaj landoj» En ĉiuj ĉi tiuj bataloj 
ĝi sin trovas devigata petegi al la proletar* 


means of eommiinication that art created by 
modem industry, and that place the workers 
of different localities in contact with one an- 
other. It was Just this contact that was 
needed to centralise the numerous local strug- 
glesi all of the same character, into one na- 
tional struggle between classes. But erery 
class struggle is a political struggle. And 
that union, to attain which the burghers of 
the Kiddle Ages, with their miserable high- 
ways, required centuries, the modem prole- 
terians, thanks to railways, achieve in a 
few years. 

This organisation of the proletarians into 
a class, and consequently into a political 
party, is continually being upset again by 
the competition between the workers them- 
selyes. But it erer rises up again, stronger, 
firmer, mightier. It compels legislatiYs rec- 
ognition of particular interests of the work- 
ers, by taking advantage of the divisions 
among the bourgeoisie itself. Thus the ten- 
hours'-bill in England was carried. 

Altogether collisions between the classes 
of the old society further, in many ways, 
the course of development of the proletariat. 
The bourgeoisie finds itself involved in a 
constant battle. At first with the aristoc- 
racy; later on, with those portions of the 
bourgeoisie itself, whose interests have be- 
come antagonistic to the progress of indus- 
try; at all times, with the bourgeoisie of for- 
eign countries. In all these battles it sees 
itself compelled to appeal to the proletariat, 


to ask for its hslp, and thus, to drag it into 
ths political arena. The bourgeoisie itself, 
therefore, supplies the proletariat with its 
own elements of political and general educa- 
tion, in other words, it furnishes the prol- 
etariat with weapons for lighting the bour- 

further, as we have already seen, entire 
sections of the ruling classes are, by the 
adrance of industry, precipitated into the 
proletariat, or are at least threatened in their 
conditions of existence. These also supply 
the proletariat with fresh elements of en- 
lightenment and progress. 

Tinally, in times when the class-struggle 
nears the decisive hour, the process of dis- 
solution going on within the ruling class, 
in fact within the whole range of old so- 
ciety, assumes such a violent, glaring char- 
acter, that a small section of the ruling 
class cuts itself adrift, and joins the revolu- 
tionary class, the class that holds the future 
in its hands. Just as, therefore, at an earlier 
period, a section of the nobility went over to 
the bourgeoisie, so now a portion of the bour- 
geoisie goes over to the proletariat, and in 
particular, a portion of the bourgeois ideolo- 
gists, who hare raised themselves to the 
lerel of comprehending theoretically the his- 
torical movements as a whole. 

Of all the classes that stand face to face 
with the bourgeoisie to-day, the proletariat 
alone is a really revolutionary class. The 
ether classes decay and finally disappear in 


iaro, peti ^ian helpon, kaj tiel treni gin en 
la poiitikan arenon. Lakapitalistaro mem, 
provizas al la proletariaro siajn proprajn 
elementojn de poiitika^ kaj ^enerala eduk- 
ado, alivorte, ^i provizas al la proletari- 
aro armilojn por batalado kontraŭ la kapi- 

Piue, kiel ni jam vidis, tutaj sekcioj de 
la regantaj klasoj estas, per laantaŭenirado 
de la industrio, ekpuSataj en la proletar- 
iaron, aŭ almenaŭ minacataj en siaj kon* 
diĉoj de vivado. Tiuj samaj ankaŭ provizas 
al la proletariaro fre$ajn elementojn de 
klerigado kaj progresado. 

Fine, dum tempoj kiam la klasa batalado 
alproksimiĝas la horon decidan, la dissol* 
vado okazanta en la reganta klaso, laŭvere 
en la tuta vicaro de la malnova socio, pren* 
as sur sin tiel bataleman, helegan karakteron 
ke malgranda sekcio de la reganta klaso 
detranĉas sin kaj aliĝas al la revoluciema 
klaso, la klaso kiu tenas en siaj manoj la 
estontaĵojn. Guste kiel, tial, en pli frua 
periodo, sekcio el la nobelaro alpasis al la 
kapitalistaro, tiel nun porcio el la kapitaJ- 
istaro transpasas al la proletariaro, kaj, 
speciale, porcio el la kapitalismaj teoristoj, 
kiuj estas sin levintaj al nivelo de teo- 
ria kompreno de la historiaj movoj kiel 
tuto. • 

El ĉiuj la klasoj kiuj staras viza^o ĉe 
vizaĝo kun la kapitalistaro hodiaŭ, la pro- 
letariaro sole estas revoluciema klaso. La 
aliaj klasoj velkas kaj fine malaperas antaŭ 


la marSo de moderna industrio ; la proleta- 
riaroestas ĝia aparta kaj esenca produktaĵo. 

La malsupra mezklaso, la malgranda 
fabrikanto, la vendejisto, la metiisto, la 
kamparano, ĉiuj 6i tiuj batalas kontraŭ la 
kapitalistaro por savi de estingo sian 
ekziston kiel frakcioj de la meza klaso. Hi 
tial ne estas revoluciaj, sed konservativaj. 
Ne, plue, ill estas reakciaj, car iii provas 
ruligi malantaŭen la radon de la historio. 
Se per Sanco ili estas revoluciemaj, ili 
estas tiaj nur je la vido al sia okazonta 
transmeto en la proletariaron ; ili tial defen- 
das ne siajn nunajn, sed siajn estontajn 
interesojn ; ili forlasas sian propran vid- 
punktonporsin meti en la proletariaran. 

Tiu * danĝera klaso," la socia feĉaĉo, 
tiu malageme putranta maso forjetata de 
la plej malsupraj tavoloj de la malnova 
socio, eble, tie ĉi tie, estos enbalaata en ia 
movadon de proletariara revolucio; ^iaj 
vivkondiĉoj, tamen, tre pli multeĝin prepar- 
as por rolo de dungita ilo de reakcia intrigo. 

En la kondiĉoj de la proletariaro, tiuj de 
malnova socio ĝenerale estas jam praktike 
submetitaj. La proletario estas sen pro- 
prajo ; lia rilato kun sia edzino kaj infanoj 
havas ne plu ion komunan kun la kapi- 
talistaj familiaj rilatoj; moderna industria 
laboro, moderna submetado al kapitalo, 
tiel same en Anglujo kiel en Francujo, en 
' Ameriko kiel en Germanujo,estas nudigintaj 
lin je ĉia signeto de nacia karaktero. Le^o, 
moralecOf religio, estas por li tiom multaj 

oomsTmsT kahxvesto m 

the fftM of modem industry; the proletariat 
is its speeial and essential product 

The lower middle-class, the small manu- 
facturer! the shopkeeper, the artisan, the 
peasant, all these light against the bour- 
geoisie, to save from extinction their exist- 
ence as fractions of the middle class. They 
are therefore not revolutionary, but con- 
servative. Nay more, they are reactionary, 
for they try to roll back the wheel of his- 
tory. If by chance they are revolutionary, 
they are so, only in view of their impending 
transfer into the proletariat, they thus de- 
fend not their present, but their future in- 
terests, they desert their own standpoint to 
place themselves at that of the proletariat 

The ''dangerous class,'' the social scum, 
that passively rotting mass thrown off by 
the lowest layers of old society, may, here 
and there, be swept into the movement by 
a proletarian revolution; its conditions of life, 
however, prepare it far more for the part 
of a bribed tool of reactionary intrigue. 

In the conditions of the proletariat, those 
of old society at large are already virtually 
swamped. The proletarian is without prop- 
erty; his relation to his wife and children 
has no longer anything in common with the 
bourgeois family-relations; modem indus- 
trial labour, modem subjection to capital, the 
same in England as in Trance, in America as 
in Germany, has stripped him of every trace 
of national character. Law, morality, re- 
ligion, are to him so many bourgeois preju- 


dioiM, behind which lark in ambush just as 
many bourgeois interests. 

All the preceding classes that got the up- 
per hand, sought to fortify their already ac- 
quired status by subjecting society at large 
to their conditions of appropriation. The 
proletarians cannot become masters of the 
productive forces of society» except by abol- 
ishing their own previous mode of appropria- 
tion, and thereby also every other previous 
mode of appropriation. They have nothing 
of their own to secure and to fortify; their 
mission is to destroy all previous securities 
for, and insurances of, individual property. 

All previous historical movements were 
movements of minorities, or in the interest of 
minorities. The proletarian movement is 
• the self-conscious, independent movement of 
the immense majority, in the interest of the 
immense majority. The proletariat, the low- 
est stratum of our present society, cannot 
stir, cannot raise itself up, without the whole 
superincumbent strata of official society be- 
ing sprung into the air. 

Though not in substance, yet in form, the 
struggle of the proletariat with the bour- 
geoisie is at first a national struggle. The 
proletariat of each country must, of course, 
first of all settle matters with its own bour- 

In depicting the most general phases of 
the development of the proletariat, we traced 
the more or less veiled civil war, raging 
within existing society, up to the point where 


kapitalistaj antaŭjugoj, post kiuj embuski- 
ĝas ĝuste tiom da kapitalistaj interesoj. 

ĉiuj antaŭirantaj kiasoj kiuj atingis la 
superecon, provis fortikigi sian jam atingi* 
tan staton per la submetado de la ^enerala 
socio al siaj kondiĉoj de alproprigado. La 
proletarioj ne povas fariĝi mastroj de la . 
produktantaj povoj de la socio, escepte per 
forigo de sia propra antaŭa metodo de al- 
proprigado, kaj per tio ankaŭ de ĉiu alia 
antaŭa metodo de alproprigado. Hi havas 
nenion propran por gardi kaj fortikigi; 
ilia funkcio estas detrui Ĉiujn antaŭajn gar- 
dilojn kaj certigilojn deindi vidua propreco. 

Ciuj gisnunaj movadoj historiaj estis 
movadoj de malplimultoj, aŭ por la intereso 
dc malplimultoj. La proletaria movado 
estas la memkonscia, nedependa movado de 
la grandega plimulto, por la intereso de la 
grandcga plimulto. La proletariaro, la 
plej malsupra tavolo de nia nuna socio, ne 
povas ekmovi, ne povas sin levi ne ĵetante 
aeren la tutan superku$antan tavolon de la 
oficiala socio. 

Kvankam ne laŭ substance, tamen laŭ 
formo, la batalado de la proletariaro kun la 
kapitalistaro estas, komence, nacia batal- 
ado. Unue el eio, la proletariaro de Ciu 
lando devegas, kompreneble, fini aferojn 
kun sia propra kapitalistaro. 

Elmontrante la plej ^eneralajn fazojn de 

la disvolvifto de la proletariaro, ni montris 

. la pli aŭ malpli vualatan inteman militon, 

okazantan en ekzistanta socio, (is punkto 


kie tiu milito elrompas en malkaSatan revo- 
lucion, kie la perforta renverso de la kap- 
italistaro preparas la fondajon por la regado 
d® la proletariaro. 

Ĝisnune, ĉiu formo de la socio estas 
fondita, kiel ni jam vidis, . sur la antagon- 
ismo inter subpremantaj kaj subpremataj 
klasoj. Sed por subpremi klason, certaj 
kondiĉoj devegas esti certigataj al gi, laŭ 
kiuj gi povas almenaŭ daŭrigi sian sklavan 
ekziston. Laservutulo, dum la periodo dc 
servutecoy sin levis al membriĝo en la 
komunumoy ĝuste kiel la kapitaletulo, sub 
la jugo de feŭda absolutismo, disvolviĝis en 
kapitaliston. Male, la moderna laboristo, 
anstataŭ leviĝi kun la progreso de la indus- 
trio, malleviĝas pli kaj pli profunde sub la 
kondiĉoj de ekzistado de sia propra klaso. 
Li fariĝas senhavulo, kaj senhaveco kres- 
kas pli rapide ol la loĝantaro kaj riĉeco. 
Kaj tie Ĉi evidentiĝas ke la kapitalistaro 
ne taŭgas esti iel plu la reganta klaso 
en la socio, kaj altrudi siajn kondiĉojn de 
ekzistado al la socio kiel superrajdanta 
le(to. Gi ne taŭgas por regadi, Car gi 
ne povas certigi al sia sklavo ekzistadon 
en ha sklaveco, Car gi ne povas malbelpi 
lian malleviĝon en tian staton ke gi dev- 
egas lin nutri, anstataŭ esti nutrata de 
li. La socio ne plu povas vivi sub tiu ĉi 
kapitalistaro; alivorte, gia ekzistado ne 
plu kongruas kun la socio. 

La esenca kondiCo por la ekzistado, kaj 
por la regado de U kapitalista klaso, estas 


that war Inreaks avjfc into optn reroltttloii, 
and wh«re the Tiolent <nr«rt]irow of tlio bour- 
gooiaio, lays the foundation for tlio away of 
tlio proletariat 

Hithorto, orary form of aocioty baa 1>o«n 
baaod, aa wa bare already aeen, on tbe an- 
tagoniam of oppreaaing and oppreased elaaaea. 
But in order to oppreaa a elaaa, eertain eon* 
ditione muat be aaaured to it under which it 
ean, at leaf t, continue ita alarisb exiatence. 
Tbe aerf, in the period of aerf dom, raiaed 
kUnaelf to memberehip in the commune, juat 
aa the petty bourgeoia, under the yoke of 
feudal abaolutiam, managed to develop into 
a bourgeoia. The modem labourer, on the 
contrary, inatead of ria ing with the progreaa 
of induatry, ainka deeper and deeper below 
the conditiona of eziatence of hie own elaaa. 
Be becomea a pauper, and pauperiam devel* 
opa more rapidly than population and 
wealth* And here it becomea evident, that 
the bourgeoiaie ia unUt any longer to be the 
ruling claaa in aociety, and to impoae ita 
conditiona of exiatence upon aociety aa an 
over-riding law. It ia unfit to rule, becauae 
/ it ia incompetent to aaaure an exiatence to 
ita alave within hia alavery, becauae it can* 
not help letting him aink into auch a atatOt 
that it haa to feed him, inaead of being fed 
by him. Society can no longer live under 
thia bourgeoiaie, in other worde, ita exiat- 
ence ia no longer compatible with aociety* 

The eaaential condition for the exletenee, 
and for the away of the bourgeoia claaa, ia 


the formation and augmentation of capital; 
the condition for capital is wage-labour. 
IWage-labour rests ezclusiyely on competi- 
tion between the labourers. The advance of 
industry, whose involuntary promoter is the 
bourgeoisie, replaces the isolation of the la- 
bourers, due to competition, by their invol- 
untary combination, due to association. The 
development of Kodern Industry, therefore, 
cuts from under its feet the very foundation 
, on which the bourgeoisie produces and ap- 
propriates products. What the bourgeoisie 
therefore produces, above all, are its own 
grave-diggers. Its fall and the victory of 
the proletariat are equally inevitable. 



In what relation do the Communists stand 
to the proletarians as a wholef 

The Communists do not form a separate 
party opposed to other working-class par- 

They have no interests separate and apart 
from those of the proletariat as a whole. 

They do not set up any sectarian principles 
of their own, by which to shape and mould 
the proletarian movement. 

The Communists are distinguished from 
the other working class parties by this only: 
1. In the national struggles of the proleta- 
rians of the different countries, they point 
out and bring to the front the common inter- 


la kreado kaj kreskado de kapitalo; la 
kondiĉo por kapitalo estas dungata laboro. 
Dungata-Iaboro staras eksklusive sur kon- 
kurado inter la laboristoj. La aDtafieniro 
de la industrio, kies nevola puŝanto 
estas la kapitalistaro, anstataŭas la izolecon 
de la labor is to j, la sekvo de konkurado, 
per ilia nevola kuniĝo, la sekvo de asociado. 
La disvolviĝo de la modema tndustrio, tialt 
detrenas de sub ^iaj piedoj eĉ la fondaĵon 
sur kiu la kapitalistaro produktas kaj alpro- 
proprigas produktaĵojn* Tial, tio kton la 
kapitalistaro produktas estas, antafi Cio, 
ĝia] propraj tombistoj. Ĝia falo kaj la venko 
de la proletariaro estas egale neeviteblaj. 


En kia rilato' staras la komunistoj al la 
proletarioj kiel tuto? 

La komunistoj ne estas aparta par- 
tio opozicianta aliajn laborklasajn par- 

Hi bavas neniajn interesojn apartajn el 
tiuj de la tuta proletariaro* 

Hi ne starigas sektajn principojn siajn 
lafl kiuj formi kaj modeli la proletarian 

La komunistoj estas distlngataj el la 
aliaj laborklasaj partioj nur per tiu ĉi : 
I. En la naciaj bataladoj de la proletarioj 
de dtversaj landoj* ili elmontras kaj portas 
al la fronto la komunajn interesojn de 


la tuta proletariaro, nedepcnde de 6ia 
nacieco. a. En la diversaj gradoj de 
disvolvigado tra kiuj la batalado de la 
laborklaso kontrafi la kapitalistaro dev- 
egas pasi, ilt ĉiam kaj ĉie reprezenta- 
das la interesojn de la movado kiel unu 

La komunistoj tial estas, unuflanke, 
prakttke la plej antaŭa kaj decidema 
sekcio el la laborklasaj partioj en ĉiii 
lando» till sekcio kin puSas antaŭen ĉiujn 
aliajn; aliflanke, teorie, pli ol la granda 
masego de la proletariaro ili posedas 
tiun ĉi helpilon — ili klare komprenas la 
vojon de la marSo, la kondiĉojn, kaj la 
iinajn ĝeneralajn rezultatojn de la proletaria 

La tuja celo de la komunistoj estas tia 
sama kiel tin de ĉiuj aliaj prolctariaraj 
partioj : formado de la proletariaro en 
klason» renverso de kapitalista supereco, 
ekkapto de politika povo de la proletariaro. 

La teoriaj konkludoj de la komunistoj 
neniel estas fondataj sur ideoj aŭ principoj 
kiuj estas elpensitaj, att eltrovitaj, de 
unu aŭ alia kiu volas esti universala 

Ili nur esprimast en ^eneralaj terminoj, 
efektivajn rilatojn kreskantajn el ekzistanta 
interklasa batalado, el historia movado ok- 
azanta vere antaŭ niaj okuloj. La forigo 
de ekzistantaj proprecaj rilatoj tute ne estas 
disttnga karakterajo de komunismo. 

ĉiuj proprecaj rilatoj estintaj estas 


Mis of th« •ntlr« proletarlAti indtpendently 
of all nationality. 2. In tho yarious stages 
of doToiopmont wmcn tno atraggle of tho 
working claaa against tho bourgeoisio baa to 
paaa through, they always and everywhero 
represent the interests of the moYoment as a 

The OommunistSy therefore, are on the one 
hand, practically, the most advanced and 
resolute section of the working class par- 
ties of every country, that section which 
pushes forward all others; on the other hand, 
theoretically, they have over the great mass 
of the proletariat the advantage of clearly 
understanding the line of march, the condi- 
tions, and the ultimate general results of the 
proletarian movement. 

The immediate aim of the Communists is 
the same as that of all the other proletarian 
parties: formation of the proletariat into a 
class, overthrow of the bourgeois supremacy, 
conquest of political power by the proletariat 

The theoretical condujiions of the Oommun* 
ists are in no way based on ideas or prin* 
ciples that have been invented, or discov- 
ered, by this or that would-be universal re- 

They merely express, in general terms, ac- 
tual relations springing from an ezisti4g 
cUss struggle, from a historical movement 
going on under our very eyes. The abolition 
of existing property-relations is not at all a 
diitinctive feature of Communism. 

All property relations in the past have eon- 


tinmOly bMn tubjeot to historieal chang» 
coxiMquent upon the ohango in historical 

The French Berolution, for example, abol- 
ished feudal property in favour of bour- 
geois property. 

The distinguishing feature of Communism 
is not the abolition of property generally, 
but the abolition of bourgeois property. But 
modem bourgeois private property is the 
ilnal and most complete expression of the 
system of producing and appropriating pro- 
ducts, that is based on class antagonism, on 
the exploitation of the many by the few. 

In this sense, the theory of the Commun- 
ists may be summed up in the single sen* 
tence: Abolition of private property. 

We Communists have been reproached with 
the desire of abolishing the right of person- 
ally acquiring property as the fruit of a 
man's own labour, which property is alleged 
to be the ground work of all personal free- 
dom, activity and independence. 

Hard-won, self -acquired, self-earned prop- 
erty! ])o you mean the property of the petty 
artisan and of the small peasant, a form of 
property that preceded the bourgeois formf 
There is no need to abolish that; the develop- 
ment of industry has to a great extent al- 
ready destroyed it, and is still destroying it 

Or do you mean modem bourgeois private 
property f 

But does wage-labour oreate any property 


ĉiam regitaj de historia Sanĝo, sek* 
ve de la Sanĝado en historiaj kondi« 

La Franca RevoluciOt ekzemple, forigis 
feŭdan proprecon» anstataŭigante kapital« 
istan proprecon. 

La disttnganta eco de komunismo ne 
estaa la forigo de propreco ĝenerale, sed 
la foriga de kapitalista propreco. Sed mo« 
dema kapitalista privata proprajo estas la 
fina kaj plej perfekta esprimo de la sistexno 
por la produktado kaj alproprigo de pro- 
duktaĵojt fondita sur klasaj antagonismoj, 
la ekspluatado la multajn de la malmultaj. 

Laŭ tiu ĉi senco la teorio de la komun- 
istoj t>ovas sumiĝi en unu f razo : . Forigo 
de privata propreco. 

Ni komunistoj estas riproĉitaj je la deziro 
forigi la raj ton de la indi vidua akirado de 
posedajo kiel la f rukto de la propra laboro 
de homo, kiu posedajo, oni pretendas, estas 
la fondaĵo de ĉia persona libereco, agemo 
kaj sendcpendeco. 

Malfacile-gajnita, persone akirita, mem 
perlaborita posedajo I Cu vi priparolas la 
propra Jon de la malgranda metiisto kaj de 
la farmisto, formon de posedajo kiu antaŭ- 
datas la kapi talis tan formon? Ne estas 
bezone tiun forigi ; la disvolviĝo de la 
industrio jam estas gin detruinta, laŭ granda 
mezuro, kaj ankoraŭĉiutage gin detruas. 

AŬ ĈU vi priparolas modeman kapital- 
istan posedajon? 

Sed Cu dungata laboro kreas Ian proprajon 


por la laboristo? Ne unu peceton. Ĝi 
kreas kapitalon, t. e., tiun specon de pose* 
dajo kiu ekspluatas dungatan laboron, kaj 
kiu ne povas kreski sen lakondiĉo ke ĝi ri- 
cevunovan provizon da dungata laboro por 
freSa ekspluatado. Posedajo, en sia nuna 
formo, fondigas sur la antagonismo inter 
kapitalo kaj salajra laboro. Ni ekzamenu 
ambaŭ flankojn de tin ĉi antagonismo. 

Est! kapitalisto» estas havi ne sole tute 
personan» sed socian etaton en produktado. 
Kapitalo estas kolektiva produktaĵo, kaj 
nur per la kuna agado de multaj mem- 
broj — ne, je la fina analizo, nur per la kuna 
agado de ĉiu j membroj de la socio — ĝi povas 

Kapitalo» tialy ne estas persona, ĝi estas 
socia povo. 

Tial, kiam kapitalo Ŝanĝiĝas al komuna 
posedajo, al la proprajo de ĉiuj membroj de 
la socio, persona posedajo ne estas tial ali- 
formita al socia posedaĵo. Nur la so- 
cia karaktero de la posedajo estas San- 
ĝata. Gi perdas sian klasan karakter- 

Ni nun konsideru dungan laboron. 

La meza prezo de dunga laboro estas la 
minimuma salajro, t. e. tiu kvanto de la 
rimedoj de nutrado kiu estas absolute necesa 
por subteni la laboriston en nura ekzis- 
tado kiel laboristo. Tial» tiokion la labor- 
isto alproprigas al si per sia laboro, 
nur sufiCas por daŭrigi kaj reprodukti 
Buraa ekzistadon. Ni neniel intencas for- 


for the labourwf Not a bit* It croatet eap* 
iUl, L e., that kind of property which ex- 
ploit* wage-labour, and which cannot in- 
creaee except upon condition of getting a 
new supply of wage-labour for fresh exploit- 
ation. Property, in its present form, is 
based on the antagonism, of capital and 
wage-labour. Let us examine both sides of 
this antagonism. 

To be a capitalist, is to haye not only a 
purely personal, but a social status in pro- 
duction. Capital is a collectiye product, and 
only by the united action of many members, 
nay, in the last resort, only by the united 
action of all members of society, can it be 
set in motion. 

Capital is therefore not a personal, it is a 
social power. 

When, therefore, capital is conyerted into 
common property, into the property of all 
members of society, personal property is not 
thereby transformed into social property. It 
is only the social character of the prop- 
erty that is changed. It loses its class-char- 

Let us now take wage-labour. 

The ayerage price of wage-labour is the 
minimum wage, i. e., that quantum of the / 
means of subsistence, which is absolutely re- / 
quisite to keep the labourer in bare existence ' 
as a labourer. What, therefore, the wage- 
labourer appropriates by means of his la- 
bour, merely suf&ees to prolong and repro- 
duce a bare existence. We by no means in- 


tend to abolish this persoxial appropriation 
of the products of labour» an appropriation 
that is made for the maintenance and repro- 
duction of human life, and that leaves no 
surplus wherewith to command the labour of 
others. All that we want to do away with is 
the miserable character of this appropria- 
tion, under which the labourer lives merely 
to hicrease capital, and is allowed to live 
only in so far as the interest of the ruling 
class requires it. 

In bourgeois society, living labour is but 
a means to Increase accumulated labour. In 
Communist society, accumulated labour is 
but a means to widen, to enrich, to promote 
the existence of the labourer. 

In bourgeois society, therefore, the past 
dominates the present; in communist society, 
the present dominates the past. In bour- 
geois society capital is independent and has 
individuality, while the living person is de- 
pMident and has no individuality. 

And the abolition of this state of things 
is called by the bourgeois, abolition of indi- 
viduality and freedom! And rightly so. The 
abolition of bourgeois, individuality, bour- 
geois independence, and bourgeois freedom is 
undoubtedly aimed at. 

By freedom is meant, under the present 
bourgeois conditions of production^ fMe 
trade, free selling and buying. 

But if selling and buying disappears, free 
selling and buying disappears also. Thlm 
talk about free selling and buying, and all . 


igi tiun ĉi personan alproprigadon de la 
produktajoj de iaboro, alproprigado kiu 
estas farata por la subtenado kaj reproduk- 
tado de homa vivo» kaj kiu lasas nenian 
restaĵon per kiu ordoni alsilalaboron de 
aliaj. Ciokion ni deziras forigi estas la 
mizeran karakteron de tiu ĉi alproprigado, 
laŭ kiu la laboristo vivadas nur por pli- 
grandigi kapitalon» kaj estas permesata vivi 
nur tiel multe kiel la interesoj de la reganta 
klaso gin postulas. 

En kapitalista socio, vivantalaboro estas 
nur rimedo por pligrandigi amasigitan 
laborajon. En komunista socio, amasigita 
laborajo estas nur rimedo por plilargigi, 
riĉigi, promocii la ekziston de la laboristo. 

En kapitalista socio, tial, la estinteco 
kontrolas la estantecon ; en komunista 
socio la estanteco kontrolas la estintecon. 
En kapitalista socio kapitalo estas nedepen- 
da kaj havas individuecon, dum la viva per- 
sono dependas kaj ne havas individuecon. 

Kaj la forigo de tiu ĉi stato de aferoj 
estas nomata de la kapitalistaro : forigo de 
individueco kaj libereco 1 Kaj prave tiel. 
La forigo de kapitalista individueco, kapi- 
tsdista nedependeco, kaj kapitalista libereco 
certe estas alcelata. 

Per * 'libereco" estas signataj,sub la nunaj 
kapitalistaj kondiCoj de produktado, libera 
komercado, liberaj vendado kaj aĉetado. 

Sed se la vendo kaj aĉeto malaperas, 
liberaj vendado kaj aĉetado ankaŭ malape- 
ras. Tiu Ĉi dirado pri liberaj vendado kaj 


aĉetado, kaj la aliaj "bravaj vortoj" de nia 
kapitalistaro pri libereco generate, havas 
signifon, se ian, nur per kontrasto kun la 
limigitaj vendadokaj aĉetado, kun la katen- 
itaj komercistoj de la mezepokoj, sed havas 
nenian signifonrilatelakomunistan forigon 
de la vendo kaj aCeto^de la kapitalistaj kondi- 
Coj de produktado» kaj la kapitalistaro mem. 

Vi estas terurigata de nia intenco forigi 
la privatan proprajon. Sed en via ekzist- 
anta socio» privata proprajo jam estas 
forigita al naŭ dekonoj de la loĝantaro ; 
^a ekzisto por la malmulto estas sole Sul- 
dataal ^a neekzisto en la manoj de tiuj natt 
dekonoj. Vi nin riproĉas, tial, je la intenco 
forigi formon de proprajo» la necesa 
kondiĉo por kies ekzistado estas la neekzis- 
tado de ia propraĵo por la granda plimulto 
da la socio. 

Unuvorte» vi riproCas nin je la intenco 
forigi vian proprajon. Precize tiel ; tio 
estas ĝvLsie kion ni intencas. 

De tiu momento kiam laboro ne plu povas 
esti ftanĝata en kapitalon» monon» lupagon» 
en socian povon kiu estas monopoligebla» 
t* e., de la momento kiam indi vidua pro- 
prajo ne plu povas esti aUformigata en 
kapitalistan proprajon, en kapitalon» 
de tiu momento» vi diras, individueoo mal- 

Vi devas» tial» konfesi ke per ''indivi- 
duo'' vi parolas pri neniu alia persono ol la 
kapitalistaroi ol la mezklasa posedanto 


tli« othw ^'braye words'' of our bourgooislo 
about froodom in general, hayo a meanincr» 
if any, only in contrast with restricted sell* 
ing and buying, with the fettered traders of 
the Kiddle Ages, but haye no meaning when 
opposed to the Communistic abolition of buy- 
ing and selling, of the bourgeois conditions 
of production, and of the bourgeoisie itself. 

You are horrified at our intending to do 
away with priyate property. But in your ex- 
isting society, priyate property is already 
done away with for nine-tenths of the popu- 
lation; its existence for the few is solely due 
to its non-existence in the hands of those 
nine-tenths. Tou reproach us, therefore, with 
intending to do away with a form of prop- 
erty, the necessary condition for whose ex- 
istence is, the non-existence of any property 
for the immense majority of society. 

In one word, you reproach us with intend- 
ing to do away with your property. Pre- 
cisely so: that is just what we intend. 

From the moment when labour can no 
longer be conyerted into capital, money, or 
rent, into a social power capable of being . 
monopolised, i. e., from the moment when 
indiyidual proper^ can no longer be trans- 
formed into bourgeois property, into capi- 
tal, from that moment, you say, indiyidual- 
ity yanishes. 

Tou must, therefore, confess that by '^* 
diyidual'' you mean no other person than the 
bourgeois, than the middle-class owner of 


property. This person must, indeed, be 
«wept out of the way, and made impossible. 

Communism deprives no man of the power 
to appropriate the products of society: all 
that it does is to deprive him of the power 
to subjugate the labour of others by means 
of such appropriation. 

It has been objected, that upon the aboli- 
tion of private property all work will cease, 
and universal lasiness will overtake us. 

According to this, bourgeois society ought 
long ago to have gone to the dogs through 
sheer idleness; for those of its members who 
work, acquire nothing, and those who ac- 
quire anything, do not work. The whole of 
this objection is but another expression of 
the tautology: that there can no longer be 
any wage-labour when there is no longer any 

All objections urged against the Commun- 
istic mode of producing and appropriating 
material products, have, in the same way, 
been urged against the Communistic modes 
of producing and appropriating intellectual 
products. Just as, to the bourgeois, the dis- 
appearance of class property is the disap- 
pearance of production itself, so the disap- 
pearance of class culture is to him identical 
with the disappearance of all culture. 

That culture, the loss of whidi he laments» 
is, for the enormous majority, a mere train- 
ing to act as a machine. 

But donH wrangle with us so long as you 
^VPlSTf to our intended abolition of bourgeois 


de propraĵo. Tiu ĉi persono ja devas esti 
forbalaata de la vojo, kaj necbligata. 

Komunismo deprenas de neniu homo la 
povon alproprigi la produktaĵojn de la socio ; 
ĉio kion ĝi f aras estas depreni de li la povon 
subjugigi la laboron de aliaj personoj per 
tia alproprigo. 

Estas kontrafldirite, ke je la forigo de 
privata propreco ĉia laboro ĉesos» kaj uni« 
versala mallaboremo nin kaptos. 

Laŭtiuĉi, kapitalista socio jam longe an* 
taŭe devis "iri al la hundoj" per tuta 
mallaboremo; car tiuj el ĝiaj anoj kiuj 
laboras, nenion akiras, kaj tiuj kiuj ion 
akiras, ne laboras. La tuto de tiu Ĉi kon- 
traŭdiro estas nur alia esprimo de la ripet« 
aĵo: ke ne povos esti plu ia salaj- 
ra laboro, kiam no plu estos iom da kapi- 

Ciuj kontraudiroj'farataj kontrafi la ko- 
munista metodo por la produktado kaj al- 
proprigado de materiaj produktaĵoj, sam- 
maniere estas faritaj kontraŭ la komunistaj 
metodoj por produkti kaj alproprigi intelek- 
tajn produktajojn. Ĝuste kiel, al la kapi- 
talistaro, la malapero de klasa propreco 
estas la malapero de produktado mem, tiel 
la malapero de klasa kulturo estas por ill 
identa kun la malapero de ĉia kulturo. 

Tiu kulturo, kies perdon li tiel multe 
bedaŭras, estas, por la granda plimulto, 
nur dresado por agi kiel maŝino. 

Sed ne malpacu kun ni tiel longe kid vi 
aplikas al nia intencata forigo de kapitalista 


propreco la mezurilon de viaj kapitalistaj 
ideaĉoj pri la libereco, la kulturo, la lego, 
k. t. p. EC viaj ideoj estas nur la elkresk- 
ajo el la kondiĉoj de via kapitalista produk- 
tado kaj kapitalista propreco, ĝuste kiel via 
juĝsistemo estas nur la volo de via klaso 
enleĝigitaj por ĉiuj, volo kies esenca karak- 
tero kaj direkto estas determinataj per la 
ekonomiaj kondiĉoj de ekzisto de via klaso 

La egoista malkompreno kiu logas vin 
aliformigi en eternajn legojn de naturo kaj 
rezono la sociajn formpjn elkkreskantajn el 
via nuna metodo de produktado kaj formo 
de propraĵo — historiaj rilatoj kiuj aperas 
kaj malaperas en la progreso de produkta- 
do — tiun malkomprenon vi havas kune kun 
ĉiu reganta klaso kiu iris antaŭ vi. Tion 
kion vi klare vidas rilate al antikva pro* 
preco, kion vi konfesas rilate al feŭda pro- 
preco, vi kompreneble estas malpermesata 
konfesi pri via propra kapitalista propreco. 

Forigo de la familio 1 EC la plej radi- 
kalaj ekkoleriĝas je tiu ĉi malhonorega 
proponode la komunistoj. 

Sur kia fondajo estas la nuntempa fami- 
lio» la kapitalista fainilio, fondata? Sur 
kapitalo, sur privata gajno. En gia plene 
disvolvita formo tiu ĉi familio ekzistas nur 
inter la.kapitalistaro. Sed tiu stato de 
aferoj trovas sian komplementon en ia 
praktika neesto de la familio inter la pro- 
letarioj» kaj en publika prostituado. 

La kapitalista familio malaperos» estas 
kompreneble, kiam gia komplemento mal- 


px o p tif , tlM standard of your bourgMia no- 
tiona of f roodom, eulture, law, tie. Tour 
▼ory idoaa aro but tho outgrowth of tho eon* 
ditiona of your bourgeois produetion and 
bourgeois property, Just as your Jurispru- 
denee is but the will of your elass made into 
a law for all, a will, whose essential eharap- 
ter and direction are determined by the eco- 
nomical conditions of existence of your class. 

The seli&sh misconception that induces y^ 
to transform into eternal laws of nature and 
of reason, the social forms springing from 
your present mode of production and form 
of property— historical relations that rise and 
disappear in the progress of production^^his 
misconception you share with erery ruling 
class that has preceded you. What you see 
clearly in the case of ancient property, what 
you admit in the case of feudal property, you 
are of course forbidden to admit in the case 
of your own bourgeois form of property» 

Abolition of the familyl Byen the most 
radical flare up at this infamous proposal 
of the Communists. 

On what foundation is the present family, 
the bourgeois family, basedf On oapital, on 
priyate gain* In its completely deyeloped 
form this family exists only among the bour- 
geoisie. Bu;t this state of things flnds its 
complement in the practical absence of the 
family among the proletarians, and in pub- 
lic prostitution. 

The bourgeois family will vanish as a mat» 
tor of course when its complement vanishes^ 


mnd both will Tanish with the ▼anishing of 

Do you chargo ui with wanting to stop 
the oxploitation of children by their parents? 
Vo this crime we plead guilty. 

Butt you will say, we destroy the most hal- 
lowed of relations, when we replace home 
education by social. 

And your education! Is not that also so- 
cial, and determined by the social conditions 
tinder which you educate, by the interven- 
tion, direct or indirect, of society by means 
of schools, ftcf The Communists have not 
Invented the intervention of society in eda« 
cation; they do but seek to alter the char« 
acter of that intervention, and to rescue edu- 
cation from the influence of the ruling class. 

The bourgeois clap-trap about the family 
and education, about the hallowed co-rela« 
tion of parent and child, become all the more 
disgusting, the more, by the action of Modem 
Industry, all family ties among the proleta- 
rians are torn asunder, and their children 
transformed into simple articles of com- 
merce and instnunents of labour. 

But you Communists would introduce com- 
munity of women, screams the whole bour- 
geoisie in chorus. 

The bourgeois sees in his wife a mere in- 
strument of production. He hears that the 
instruments of production are to be exploited 
in common, and, naturally, can come to no 
«ther conclusion, than that the lot of being 


aperos, kaj ambaŭ nialaperos je la mal« 
apero de kapitalo. 

Cu vi Sari^as nin je la deziro Ĉesigi la 
ekspluatadon de infanoj de iliaj gepatroj? 
Tiun ĉi krimon ni konfesas. 

Sed» vi diros» ni detruas la plej sanktajn 
rilatojn, kiam ni anstataflas la hejman ed« 
ukadon per la socia. 

Kaj via edukado 1 Cu tiu ankaŭ ne estas 
socia» kaj determinata de la sodaj kondiCoj 
sub kiuj vi edukadas, kaj per la interveno, 
senpera aŭ pera, de la socio per lemejoj» 
k.t.p.? La komunistoj ne elpensis la inter- 
venon de la socio en edukadon ; ili nur 
provas ŝanĝi la karakteron de tiu interveno» 
kaj savi edukadon el la influo de la reganta 

La kapitalista sensencajo pri la familio 
kaj edukadOi pri la sanktigitaj kunrilatoj de 
la gepatroj kaj infanoj» igas tute ju pli 
naŭza, des pli» per la agado de Modema 
Industrio» ĉiuj familiaj ligoj inter la prole- 
tarioj estas disrompataj» kaj iliaj infanoj 
aliformigataj je simplajn aĵojn de komeroo 
kaj ilojn de laboro. 

Sed vi komunistoj ekstarigus komunecon 
je virinoj 1 ĥore kriegas la tuta kapitalist- 

La kapitalisto vidas je sia edzino nur 
ilon de produktado. Li aŭdas ke la iloj de 
produktado estas ekspluatotaj komunume, 
kaj» nature» povas atingi nenian konklu- 
don alian ol ke la sorto de komun- 


eco al ĉiuj simile estos lotumata al la vir* 

Li eĉ ne suspektas, ke la punkto efektive 
alcelata estas la forigo de la etato de la 
virinoj kiel nuraj iloj de produktado. 

Pri la restajo, nenio estas pli rldinda, ol 
la virta indigno de nia kapitalistaro je 
la komuneco de virinoj» kiu» ili pretendas, 
estas malkaSe kaj oficiale starigota de 
la komunistoj. La komunistoj havas 
nenian bezonon enigi komunecon de la vir- 
inoj. Ĝi jam ekzistas preskaŭ de tempo 

Nia kapitalistaro, ne kontentahavante la 
edzinojn kaj filinojn de la proletariaro je 
sia dispono, ne priparoli pri ordinaraj kom- 
unulinoj, havas la plej grandan plezuron 
delogante unu la edzinon de alia. 

Kapitalista edzeco estas efektive sistemo 
deedzinoj en komuneco, kaj tiel, la plejmulto 
je kiu la komunistoj eble povus esti ripro- 
ĉataj estas, ke ili deziras enporti, anstataŭ 
hipokrite kaSata, malkaSe legitimatan 
komunecon de virinoj. Pri la restajo, 
estas memevidente, ke la forigo de la 
nuntempa sistemo de produktado devegas 
kunporti kun si la forigon de la komun- 
eco de virinoj elkreskantan el tiu sistemo, 
t. e.| la forigon de la prostituado, ambaŭ 
publika kaj privata. 

La komunistoj estas plue riproĉataj je 
la deziro forigi la landojn kaj la naciec* 

La lalx^istoj havas nenian landon. Oni 

coiacTXNisT uAxmFsaro 41 

common to all will likowlM fkOl to tha 

Ho has not oyon a suspicion that ths real 
point aimed at is to do away with the status 
of women as mere instruments of production. 

For the rest, nothing is more ridiculous 
than the virtuous indignation of our bour- 
geois at the community of women which, 
they pretend, is to be openly and officially 
eetablished by the Communists. The Com- 
munists have no need to introduce commun- 
ity of women; it has existed almost from time 

Our bourgeois, not content with having 
the wives and daughters of their proleta- 
rians at their disposal, not to speak of com- 
mon prostitutes, take the greatest pleasure in 
seducing each others' wives. 

Bourgeois marriage is in reality a system 
of wives in common and thus, at the most, 
what the Communists might possibly be re- 
proached with, is that they desire to intro- 
duce, in substitution for a hypocritically con- 
cealed, an openly legalised community of 
women. For the rest, it is self-evident, that 
the abolition of the present system of pro- 
duction must bring with it the obolition of 
the community of women springing from 
that system, i. e., of prostitution both publio 
and private. 

The Communists are further reproached 
with desiring to abolish countries and na- 

The working men have no country. We 


cannot take from them what they have not 
got. Since the proletariat muit first of all 
acquire political supremacy, muat rise to be 
the leading class of the nation, must con- 
stitute itself the nation, it is, so far, itself 
national, though not in the bourgeois sense 
of the word. 

National differences, and antagonisms be« 
tween peoples, are dally more and more van- 
ishing, owing to the development of the 
bourgeoisie, to freedom of commerce, to the 
world-market, to uniformity in the mode of 
production and in the conditions of life cor- 
responding thereto. 

The supremacy of the proletariat will cause 
them to vanish still faster. United action, 
of the leading civilised countries at least, if 
one of the first conditions for the emancipa- 
tion of the proletariat. 

In proportion as the exploitation of one in- 
dividual by another is put an end to, the 
exploitation of one nation by another will 
• also be put an end to. In proportion as the 
antagonism between classes within the na- 
tion vanishes, the hostility of one nation to 
another will come to an end. 

The charges against Communism made 
from a religious, a philosophical, and gen- 
erally, from an ideological standpoint, are 
not deserving of serious examination. 

Does it require deep intuition to eompre- 

I hend that man's ideas, views, and eoncep- 

I tions, in one word, man's consciousness, 

changes with every change in the conditions 


ne povas forpreni de ili tion kion ili ne 
posedas* Car la proletario, unue el Ĉ10, 
devas akiri politikan superecon, devas lev- 
i^i ^is ^i estos la plej antafia klaso el la 
nacio» devas starigi sin kiel la nacio, ĝi 
estas, tiel multe, nacia, kvankam ne laŭ 
la kapitalista senco de la vorto. 

Nacia j diferencoj, kaj antagonismoj inter 
popoloj» ĉiutage pli kaj plimulte malaperas, 
sekve de la disvolviĝo de la kapitalistaro, 
de la libereco de komerco* de la tutmonda 
vendejego, de unuformeco en la metodo de 
produktado kaj en la kondiĉoj de vivo 
respondaj al tio. 

La supereco de la proletariaro igos ilin 
malapert pli kaj pli rapide. Kuna agado, 
almenaŭ de la plej antafiaj civilizitaj nacioj, 
estas unu el la unuaj kondiCoj por la liber* 
igo de la proletariaro. 

Proporcie kiel la ekspluatado de unu indi* 
viduo de alia finiĝos, la ekspluatado de unu 
nacio de alia estos ankaŭ finata. Proporcie 
kiel la antagonismo inter klasoj interne 
de la nacio malaperas» la malamikeco 
de unu nacio kontraŭ la alia atingos sian 

La kulpigoj kontraŭ komunismo farataj 
de religia, filozoiia, kaj ^enerale de teor- 
ista vidpunkto, ne meritas seriozan ekza* 

Cu profunda komprenemo necesas por 
kompreni ke la ideoj, vidoj, kaj ideiĝoj de 
la homo» unuvorte, la konscieco de la homo 
Santas kun ĉiu 6anĝo en la kondiĉoj de 


lia materia ekzisteudo, en liaj sociaj rilatoj 
kaj en lia socia vivo? 

Kion alian pruvas la historic de ideoj, 
ol ke la intelekta produktado Sanĝiĝas laŭ 
karaktero proporcie kiel la materia produk- 
tado estas ŝan^ata ? La regantaj ideoj de 
ĉiu epoko estis ĉiam la ideoj de ^ia reganta 

Kiam oni priparolas ideojn kiuj revolu- 
ciigas la socion» ili nur esprimas la fakton, 
ke interne de la malnova socio, estas 
kreitaj la elementoj ne nova, kaj ke la dis- 
solvado de la malnovaj ideoj egale progresas 
kun la dissolvado de la malnovaj kondiCoj 
de ekzistado. 

Kiam la antikva mondo estis en siaj 
mortdoloregoj, la antikvaj religioj estis 
venkataj de kristanismo. Kiam kristanaj 
ideoj cedis en la dekoka jarcento al racional- 
ismaj ideoj, la feŭda socio far is sian mort- 
batalon kontraŭ la tiame revolucia kapital- 
istaro. La ideoj pri religia libereco kaj 
libereco de la konscienco nur esprimis la 
regadon de libera konkurado en la regionoj 
de la scio. . 

. "S^idube," estos dirate, ''religiaj,' mo« 
ralaj, filozofiaj kaj ju^sciencaj ideoj estas 
ŝanĝitaj laŭ la kurso de historia disvolvig- 
ado. Sed la religio, la morale, la filozofio, 
la politika scienco, konstante postvivas 
tiun cannon. 

^ ''Ekzistas, cetere, etemaj veroj, tiaj 
kiaj Libereco, Justeco, k. c, kiuj komunas 
je ĉiuj statoj de la socio. Sed komunismo 

ooionnnsT XAXzvBrao 

«f his wtTtal «zistaBct» la his aocUl tcIa- 
tlODs and la his soelsl llf sf 

What slss doss ths hislorx o< Ideas prors, 
than that IntsUsctual production ehangss In 
charactsr In proportion as matsrlal produc- 
tion Is changsdP Tho ruling Idsas of sach 
ago hare srsr boon tho Idsas of Its ruling 

Whon people speak of Idsas that rerolu- 
tlonlso sodotj, they do but express the fact, 
that within the old sodotj, tho olements of a 
new ono have been eroated» and that the dis- 
solution of the old Idsas keeps sren pace 
with the dissolution of tho old eondltlons of 

When the ancient world uras In Its last 
throes, tho ancient religions were overcome 
by Christianity. When Christian ideas suc- 
cumbed in the 18th century to rationalist 
ideaS| feudal society fought its death-battle 
with the then revolutionary bourgeoisie. The 
ideas of religious liberty and freedom of 
conscience, merely gave expression to the 
sway of free competition within the domain 
of knowledge. 

«XTndoubtedly/' it will be said, «religious, 
moral, philosophical and Juridical ideas have 
been modified in the course of historical de- 
velopment. But religion, morality, philoso- 
phy, political science, and law, constantly 
survived this change.'' 

VThere are, besides, eternal truths, such as 
Vreedom, Justice, etc, that are common to all 
states of society. But Communism abolishes 


etomal truths, it abolUhM all religion, and 
all morality, instead of constituting them 
on a new basis; it therefore acts in contradic- 
tion to all past historical experience.'' 

What does this accusation reduce itself toP 
The history of all past society has consisted 
in the development of class antagonisms, 
antagonisms that assumed different forms at 
different epochs. 

But whatever form they may have taken, 
one fact is common to all past ages, viz., the 
exploitation of one part of society by the 
other. Ko wonder, then, that the social con- 
sciousness of past ages, despite all the mul- 
tiplicity and variety it displays, moves with- 
in certain common forms, or general ideas, 
which cannot completely vanish except with 
the total disappearance of class antagonisms. 

The Communist revolution is the most rad- 
ical rupture with traditional property-rela- 
tions; no wonder that its development in- 
volves the most radical rupture with tradi- 
tional ideas. 

But let us have done with the bourgeois 
objections to Communism. 

We have seen above, that the Urst step in 
the revolution by the working class, is to 
raise the proletariat to the position of rul- 
ing dass, to win the battle of democracy. 

The proletariat will use its political su- 
l^remaey, to wrest, by degrees, all capital 
from the bourgeoisie^ to centralise all instru- 
ments of production in the hands of the 
States L t», of the proletariat organised as 


fcMTigat etemajn verojn, (i forigas 6ian reli- 
gion kaj 6ian moralecon, anstataŭ restarigi 
ilin sur novan fondajon ; (i tial agas kon- 
trafle al 6ia estinta historia sperto/' 

Al kio tiu ĉi kulpigo sin redukcias? La 
bistorio de la tuta estinta socio konsistis el 
la kreskado de klasaj antagonismoj» de an- 
tagonismoj kiuj prenis sur sin diversajn 
formojn dum diversaj epokoj* 

Sedt kian ajn formon ili estas prenintaj« 
onu fakto komunas je Ĉiuj estintaj epokoj, 
t« e», la ekspluatado de unu parto de la socio 
sub la alia. Ne mirinde estas, do, ke la 
socia konscieco de estintaj epokoj, spite la 
Ĉioma multobleco kaj diverseco kiun (i eU 
montras,movas lafi certaj komunaj formoj^aŭ 
(eneralaj ideoj, kiuj ne povas tute malaperi 
sen la tuta malapero de klasaj antagonismoj. 

La komunista revolucio estas la plej 
radikala rompo de tradiciaj proprecaj ri* 
latoj ; ne estas mirinde ke (ia kreskado en- 
volvas la plej radikalan rompon de tradiciaj 

Sed ni finu pri la kapitalistaj kontraŭdiroj 
kontraŭ komunismo. 

Ni vidis supre, ke la unua pato en la 
revolucio de la laborklaso estas levi la 
proletarion al la pozicio de reganta klaso, 
venki en la batalp de la demokratio. 

La proletariarouzos sian politikan super- 
econ por forpreni, grade, la tutan kapitalon 
de la kapitalistaro ; centrigi Ĉiujn rimedojn 
de produktado en la kontrolon de la ttato, 
t« e«, de la proletaxiaro organizata kid 


la reganta klaso ; kaj kreskigi la tuton de 
produktantaj povoj kiel eble plej rapide. 

Kompreneble, je la komenco tiu 6i ne 
povas efektivigi escepte per despotaj trudoj 
al la rajtoj de propreco kaj al la kondiĉoj 
de kapitalisma produktado; per rimedoj, 
do, kiuj Sajnas ekonomie nesufiĉaj kaj 
neteneblaj, sed kiuj« laŭ la kurso de la 
movado, preterpasas sin mem, necesig- 
ante pluajn trudojn al la malnova socia 
ordo, kaj estas neeviteblaj kiel rimedoj 
por la plena revoluciado de la metodo de 

Kompreneble, tiuj ĉi rimedoj diferencos 
en di versa j landoj. 

Tamen, en la plej antaŭaj landoj la 
sekvantaj estos tute ĝenerale alfar- 
eblaj : 

z. Forigo de propreco de tero kaj uzado 
de ĉiuj lupagoj je la tero por bezonoj pub- 

2. Peza progresanta aŭ gradigita renta 

3. Forigo de Ciuj rajtoj de heredo. 

4« Stata ekpreno de la posedaĵo de Ciuj 
elmigrantoj kaj ribelantoj. 

5* Alcentrigo de la kredito al kontrolo 
de la StatOt per nacia banko havanta dtatan 
kapitalon kaj eksklusivan monopolon. 

6. Alcentrigo de la rimedoj de interko- 
munikado kaj transportado al la kontrolo 
de la Ŝtato. 

7« Vastigado de fabrikejoj kaj iloj de 
produktado posedataj de la state ; la sub- 


tlu mling elass; and to InerMUM the total of 
produetiTa f orooa aa rapidly aa poaalble. 

Of eouna, in tlia baginning, thia cannot ba 
o£^ectad axcapt hy maana of daapotic inroada 
on tha righta of property, and on tlia condi- 
tiona of boorgaoia production; by maana of 
measuraa, therafora, which appear econom- 
ically inauAciant and nntanabla, but which, 
in tha couraa of the movement, outstrip 
themaelrea, neceasitate further inroada upon 
the old aocial orderi and are unavoidable aa . 
a means of entirely rerolutioniaing the mode 
of production. 

Theae meaaurea will of couraa be diif erent 
in different countriea. 

KeTerthelesa in the moat advanced coun- 
tries the following will be pretty generally 

1. Abolition of property in land and ap* 
plication of all rente of land to public pur- 

8. A heavy progressive or graduated in- 
come tax. 

3. Abolition of all right of inheritance. 

4. Confiscation of the property of all ami* 
grante and rebela. 

5. Centralisation of credit in the handa of 
the State, by meana of a national bank with 
State capital and an exclusive monopoly. 

d. Centralisation of the meana of communi- 
cation and tranaport in the handa of the 

7. Sxtenaion of f actoriea and instrumente 
of production owned by the State; the bring- 


ing into eultlTation of wasto lands, and the 
improvement of the soil generally in accord* 
ance wih a common plan. 

8. Equal liability of all to labour. Ee- 
tablishment of industrial armies, especially 
for agriculture. 

0. Combination of agriculture with manu- 
facturing industries; gradual abolition of the 
distinction between town and country, by a 
more equable distribution of the population 
over the country. 

10. Free education for all children in pub- 
lic schools. Abolition of children's factory 
labour in its present form. Combination of 
education with industrial production, etc., 

When, in the course of development, class 
distinctions have disappeared, and all pro- 
duction has been concentrated in the hands 
of a vast association of the whole nation, 
the public power will lose its political char- 
acter. Political power, properly so called, is 
merely the organised power of one class for 
oppressing another. If the proletariat dur- 
ing its contest with the bourgeoisie is com- 
pelled, by the force of circumstances, to or- 
ganise itself as a class, if, by means of a 
revolution, it makes itself the ruling class, 
and, as such, sweeps away by force the old 
conditions of production, then it will, along 
with these conditions, have swept away the 
conditions for the existence of class antag- 
0BismS| and of classes generally, and will 


meto al kulturo dc dezertaj teroj, kaj la 
plibonigo de la tero generate laŭ komuna 

8. Egala devego de ĉiuj labori. Starigo 
de Indus triaj armeoj» speciale por la ter- 

9. Kunligo de la terkulturo kun fabri* 
kaj industrioj ; laŭgrada forigo de la dis- 
tingo inter urbo kaj kamparo, per pli egala 
disloĝiĝo de la popolo tra la katnp- 

zo« Senpaga edukado por ĉiuj infanoj en 
publikaj lemejoj. Forigo de cnfabrikeja 
laboro de infanoj lafi ĝia nuna formo. Kun- 
igo de edukada laboro kun industria pro* 
duktado, k. c» k. c. 

Kiam, laŭ la kurso dc disvolvigado, 
klasaj distingoj estos mahiperintaj, kaj Ĉia 
produktado koncentriginta en kontrolon de 
vasta asocio konsistanta cl la tuta nacio» 
la publika povo perdos sian polltikan kar- 
akteron. Politika povo, prave tiel nomata, 
estas nur la organizita povo de unu klaso 
por subprenii alian. Se la proletariaro, 
dum sia batalo kun la kapitalistaro, estas 
devegata, per la povo de cirkonstancoj, sin 
organizi kiel klaso; se, per rcvolucio, ^i 
igas sin la reganta klaso, kaj, kiel tia, 
forbalaas perforte la malnovajn kondiĉojn 
de la produktado, tiam, kune kun tiuj 
kondiĉoj, ĝi estos forbalainta la kondi- 
6ojn por la ekzistado de klasaj antagonist 
moj, kaj de klasoj {enerale, kaj estos 


foriginta tiele sian propran superecon kiel 

Anstatafi la malnova kapitalista socio 
kun ^iaj klasoj kaj klasaj antagonismoj, ni 
havos asocion, en kiu la libera kreskado 
de ĉiu estas la libera kondiĉo por la kres- 
kado de ĉiuj. 




/. Reakcia Socialismo 

a* Fcŭda Socialismo 

Pro ilia historia situacio, fariĝis la 
okupo de la aristokrataroj de Francujo 
kaj Germanujo verki pamfletojn kontraŭ 
la moderna kapitalista socio. £n la franca 
revolucio de Julio* 183O9 kaj dum la angla 
reforma agitado» tiuj Ĉi aristokrataroj ree 
cedis al la malaminda elsaltulo. De tiam, 
serioza politika konkuro estis tute ekster la 
eblaĵoj. Literatura batalado sole restis 
ebla. Sed e6 en la regejo de la literaturo 
la malnovaj krioj de la resioraiion^d^ tempo 
fariĝis neeblaj. 

Por veki simpation, la aristokrataro 
devegis meti for la zorgon, ŝajne, pri 
siaj propraj interesoj, kaj formuli sian 
kulpigon kontraŭ la kapitalistaro por la 
intereso sole de la ekspluatata laborklaso. 
Tiel la aristokrataro devegis» por reven^o, 

(1) Ne U angla "RestoraUon" 1«». ZYm 1689, 
Md la franca "Restoration*' 1814 ĝĥm 1880. 


th«rib/ hmr% ftbolishad its own supremaoy 
as ft dftM. 

In plftes of the old bourgeois society» with 
its clftsses ftnd class sntftgonisms, we shall 
have an association, in which the free de- 
Tdopment of each is the condition for tho 
tt%% derelopment of alL 



1. Beaetionary Socialism. 

ft. Feudal Socialism. 
Owing to their historical position, it be- 
came the vocation of the aristocracies of 
France and England to write pamphlets 
against modern bourgeois society. Xn tho 
French revolution of July, 1830, and in the 
English reform agitation, these aristocracies 
again succumbed, to the hateful upstart. 
Thenceforth, a serious political contest was 
altogether out of the question. A literary 
battle alone remained possible. But even in 
the domain of literature the old cries of the 
restoration period * had become impossible. 
In order to arouse sympathy, the aristoc- 
racy were obliged to lose sight, apparently» 
of their own interests, and to formulate their 
indictment against the bourgeoisie in the in- 
terest of the exploited working class alone. 
Thus the aristocracy took their revenge by 

•Not the EnffUsh Restoration 1600 to 1$$», but the 
French Restoration 1814 to 1830. 



Hinging lampoons on their new master, and 
whispering in his ears sinister prophecies of 
coming catastrophe* 

In this way arose feudal socialism: half 
lamentation, half lampoon; half echo of the 
past, half menace of th^ future; at times, 
hy its bitter, witty and incisiTS criticism, 
striking the bourgeoisie to the very hearts' 
core, but always ludicrous in its effect, 
through total incapacity to comprehend the 
march of modem history. 

The aristocracy, in order to rally the people 
to them, waved the proletarian alms-bag in 
front for a banner. But the people, so often 
as it joined them, saw on their hindquarters 
the old feudal coats of arms, and deserted 
with loud and irreverent laughter. 

One section of the Trench Legitimists, and 
^'Young England,'' exhibited this spectacle. 

In pointing out that their mode of ex- 
ploitation was different to that of the bour- 
geoisie, the feudalists forget that they ex- 
ploited under circumstances and conditions 
that were quite different, and that are now 
antiquated. In showing that, under their 
rule, the modem proletariat never existed, 
they forget that the modem bourgeoisie is 
the necessary offspring of their own form of 

For the rest, so little do they conceal the 
reactionary character of their criticism, that 
their chief accusation against the bourgeoisie 
amounts to this, that under the bourgeois 
regime a claiw is being developed, which is 


kantt satirajojn kontraŭ sia nova reganto. 
kaj paroleti en liajn orelojn minacajn pro- 
fetajojn pri venonta katastrofo. 

Tiamaniere ekleviĝis la feŭda socialismo: 
duone ploraĵo» duone satiraĵo ; duone eĥo 
el la estinteco, duone minaco al la estont- 
eco ; kelkfoje per sia maldolCa» sprita kaj 
akra kritiko frapante la kapitalistaionĝisla 
internajo de la koro, sed ĉiam ridegiŭda je 
siaj rezultatoj, pro tuta nekapableco kom- 
preni la marŝon de la modema historio. 

La aristokrataro.por varbi al si la homojn, 
flirtigis ĉe la fronto la proletarian almozo* 
saketon kiel standardon. Sed la popolo, 
tiel ofte kiel ^i alibis ilin, vidis sur iliaj post* 
aĵoj la malnovajn feŭdajn blazonŝildojn, kaj 
forlasis ilin kun laŭta kaj neriverenca ridado. 

Unu sekcio el la franca j Legitimistoj, kaj 
"Juna Anglujo" prezentis tiun spektaklpn. 

Elmontrante ke ilia metodo de ekspluat*» 
ado diferencis je tiu de la kapitalistaro, la 
feŭdistoj forgesis ke ili ekspluatis laŭ cir- 
konstancoj kaj kondiĉoj kiuj j estis tute 
malsamaj, kaj kiuj nun estas antikvig- 
intaj. Montrante, ke sub sia regado 
la moderna proletariaro neniam ekzistis* 
ili forgesis ke la modema kapitalistaro 
estas la necesa elkreskaĵo de ilia propra 
formo de socio. 

Rilate al la aliaj, tiel malmulte ili ka$as 
la reakcian karakteron de sia kritiko* ke 
ilia ĉefa kulpigo kontraŭ la kapitalistaro 
sumiĝas jene: ke sub la kapitalista re* 
gado klaso estas kreskigata» kiu estas 


destinata eltranĉi radikon kaj branĉon de Is^ 
malnova formo de la socio. 

Tio je kio ill kulpigas la kapitalistaroQ 
ne estas tiom ke ĝi kreas proletariaron kiom 
ke ĝi kreas revolucian proletarion. 

En la politika praktiko».tial, ili aliĝas al 
ĉiu j perfortaj agadoj kontraŭ la laborklaso ; 
kaj en la privata vivo, malgraŭ siaj 
belsonaj frazoj» ili kliniĝas por ekpreni la 
orajn pomojn falintajn el la arbo de la 
industrio, kaj por intermarĉandi la veron, la 
amon» kaj la honoron por la komercado je 
lano» betsukeroy kaj spirituso terpoma.^ 

Kaj kiel la pastro ĉiam marŝis mano en 
mano kun la bienulo, tiel ankaŭ marSis 
pastrara socialismo kun feŭda socialismo. 

Nenio estas pli facila ol doni al kristana 
asketicismo socialistan nuancon. Cu ne 
kristanismo deklamis kontraŭ la privata 
proprajo» kontratt la edzeco, kontraŭ la 
Ŝtato ? ĉu ^i ne predikis anstatafi tiuj ĉi 
almozdonadon kaj malriĉecon, fraŭlecon kaj 
subpremadon de la "karno/' la monaĥejan 
vivadon kaj eklezion patrinan ? Kristana 
socialismo estas nur la sankta akvo per kiu la 
pastro dediĉas kordolorojn de la aristokrato. 

(1) Tlu 61 rilatafl precipe Oennanujon, kte la 
biena arlstokrataro kaj nobelaĉuloj kulturisaa por 
ala propra kalkulo grandajn porciojn da slaj 
blenoj, per adminlatrantoj, kaj eatas, plue. 
poffrandaj bet«ukeraj fabrikantoj kaj diatllantoj 
de eplrltuao terpoma. La pU riCaJ britaj arla- 
tokratoj estaa ankoraft lom pli altaj ol tio; sed 
111« ankaŭ, aclaa kiel sin rekompcnci por mal- 
pllffrandiirantaj rentoj per la prunto de siaJ 
nomoj al iniciatoroj de pU malpli ''maUuiiiaJ" 


destined to cut up root and bran<^ the old 
order of society. 

What they upbraid the bourgeoisie with 
is not so much that it creates a proletariat, 
as that it creates a revolutionary proletariat. 

In political practice, theref oroi they join in 
all coerciTO measures against the working- 
class; and in ordinary life, despite their 
high f alutin phrases, they stoop to pick up 
the golden apples dropped from the tree of 
industry, and to barter truth, love, and hon- 
our for traffic in wool, beetroot-sugar, and 
potato- spirit. * 

As the parson has ever gone hand in hand 
with the landlord, so has Clerical Socialism 
with Feudal Socialism. | 

Nothing is easier than to give Christian | 
asceticism a Socialist tinge. Bas not Chris- | 
tianity declaimed against private property, ; 
against marriage, against the State? Bas it 
not preached in the place of these, charity 
and poverty, celibacy and mortification of the 
flesh, monastic life and Hother Churchf 
Christian Socialism is but the Boly Water 
with which the priest consecrates the heart- 
burnings of the aristocrat. 

*Thi8 applies chiefly to Oermany wher« the 
landed aristocracy and squirearchy have large 
portions of their estates cultivated for their own 
account by stewards, and arc, moreover, extensive 
beetroot-sugar manufacturers and distillers of po- 
tato spirits. The wealthier British aristocracy 
are, as yet, rather above that; but they, too, 
know how to make up for declining rents by 
lending their names to floaters of more or less 
shady joint-stock companies. 


b. Petty Bourgeois Socialism. 

The feudal aristocracy was not the only 
class that was ruined by the bourgeoisie, not 
the only class whose conditions of existence 
pined and perished in the atmosphere of mod- 
em bour:;:c!3 society. The medieyal bur- 
gesses and the small peasant bourgeoisie, 
were the precursors of the modem bour- 
geoisie. In those countries which are but 
little derelopedy industrially and commer- 
cially, these two classes still Tegetate side 
by side with the rising bourgeoisie. 

In countries where modem civilisation has 
become fully dcTeloped, a new class of petty 
bourgeois has been formed, fluctuating be- 
tween proletariat and bourgeoisie, and erer 
renewing itself as a supplementary part of 
bourgeois society. The individual members 
of this class, however, are being constantly 
hurled down into the proletariat by the ac- 
tion of competition, and, as modem industry 
develops, they even see the moment ap- 
proaching when they will completely disap- 
]^ar as an independent section of modem so- 
ciety, to be replaced, in manufactures, agri- 
culture and commerce, by overlookers, bail- 
iffs and shopmen. 

In countries, like Trance, where the peas- 
ants constitute far more than half of the 
population, it was natural that writers who 
sided with the proletariat against the bour- 
geoisie, should use, in their criticism of the 
bourgeois regime, the standard of the peasant 
and petty bourgeois, and f^m the stand- 


h. KapUatitula SocialUmo 
La feŭda aristokrataro ne estis la sola 
klaso ruinigata de la kapitalistaro, ne la 
sola klaso kies kondiĉoj de ekzistado for- 
velkis kaj pereis en la atmosfero de la 
nuntempa kapitalista socio. La mezepokaj 
burĝoj kaj la malgrandaj farmistaj kapital- 
istoj, estis la antaŭuloj de la moderna 
kapitalistaro. En tiuj landoj, kiuj estas 
nur malmulte disvolviĝintaj, industrie kaj 
komerce, tiuj du klasoj ankoraŭ kreskadas 
flanko flankon kun la leviĝanta kapitalistaro. 
En landoj kie la moderna civilizacio estas 
plene kreskinta, nova klaso de kapitaletuloj 
estas formita,Sanceliĝante inter proletariaro 
kaj kapitalistaro, kaj Ĉiam sin renovigante 
kiel aldonatan parton de la kapitalista 
socio. La individuaj membroj de tiu Ĉi 
klaso, tamen, estas konstante Jetataj 
malsupren en la proletariaron per la agado 
de la ^onkurado, kaj, dum la moderna in- 
dustrio kreskas, ili eĉ vidas alproksimiĝ- 
anta la momenton kiam ili tute malaperos 
kiel ncdependa sekcio de la moderna socio, 
anstataŭote, en la fabrikado, la terkultu^o 
kaj la komerco, de superuloj, administran- 
toj kaj laborestroj. 

En tiaj landoj kia Francujo, kie la farn{i- 
istoj estas multe pli ol duono da la loĝan- 
taro, estis nature kelaverkistoj, kiujstaras 
kun la proletariaro kontraŭ la kapitalistaro 
uzas, en sia kritiko pri la kapitalista 
regado, la mezurilon de la farmisto kaj 
kapitaletulo, kaj de la vidpunkto de tiaj 


intermezaj klasoj eklevas la bastonegojn 
por la laborklaso. Tiel leviĝis la kapitsJ- 
etula socialismo. Sismondi estis la estro 
de tiu 6i anaro, ne sole en Francujo, sed 
ankaŭ en Anglujo. 

Tiu Ĉi skolo de la socialismo dispecigis 
kun granda komprenemo la kontraŭaĵojn 
en la kondiĉoj de moderna produktado. 
Ĝ\ nudigis la hipokritajn apologiojn de 
ekonomiistoj. Ĝi pruvis, nekontraŭdir- 
eble^ la katastrofajn rezultatojn de la 
madinaro kaj la divido de laboro ; la kon« 
centrigo de la kapitalo kaj la tero en mal« 
multajn manojn ; troproduktado kaj krizoj ; 
ĝi elmontris la neeviteblan ruinigon de la 
kapitaletulo kaj farmisto, la mizeron de la 
proletariaro, la anarĥion en la produktado, 
la treegajn neegalecojn en la distribuado de 
riĉeco, la industrian bataladon de ekstermo 
inter naciojy la dissolvon de malnovaj moral- 
aj ligoj» familiaj rilatoj kaj naciecoj. 

Laŭ siaj pozitivaj celoj, tamen» tiu 61 
speco de socialismo aspiras aŭ restarigi 
la malnovajn rimedojn de produktado kaj 
interdanĝado, kaj kun ili la malnovajn pro- 
precajn rilatojn, kaj la malnovan socion, aŭ 
premadi la modemajn rimedojn de pro- 
duktado kaj interSanĝado en la kadro de la 
malnovaj proprecaj rilatoj, kiuj estis, kaj 
destiniĝis esti, tiele eksplodigitaj. laokaze, 
ĝi estas ambaŭ reakcia kaj Utopia. 

Ĝiaj lastaj vortoj estas: enkorpigitaj 
gildoj por la fabriloulo; patriarkaj rilatoj 
en U terkttlturo* 


point of thoM intoniMdlato claww should 
tako up tho eudgvlo for tho working^daM. 
Thvo arooo potty bourgoois SoeUlism, Sis-'' 
mondi was tho hoad of this school, not only 
in Tranco, hnt also in England. 

This school of SodaHsm disssctsd with 
groat acutonsss tho contradictions in tho con- 
ditions of modem production. It laid bars 
tho hypocritical apologies of economists. It 
proTod, inoontroTortiblyy the disastrous ef- 
fects of machinery and diyision of labour; 
the concentration of capital and land in a 
few hands; OTorproduction and crises; it 
pointed out the inevitable ruin of the petty 
bourgeois and peasant, the misery of the 
proletariat, the anarchy in production, the 
crying inequalities in the distribution of 
wealth, the industrial war of extermination 
between nations, the dissolution of old moral 
bonds, of the old family relations, of the old 

In its positiTo aims, howoTer, this form of 
Socialism aspires either to restoring the old 
means of production and of exchange, and 
with them the old property relations, and the 
old society, or to cramping the modem means 
of production and of exchange, within the 
frame work of the old property relations that 
have been, and were bound to be^ exploded 
by those means. In either case, it is both 
reactionary and Utopian. 

Its last words are: corporate guilds for 
manufacture,' patriarchal relations in agri' 


TnttmaMy, whmn stubborn historical f aots 
had disponed all intoxicating offsets of solf- 
dtooption, this form of Socialism ended in a 
miserable fit of the blues. 

Oerman or «'True'' Socialism. 

Tho Socialist and Communist literature of 
IVance, a literature that originated under 
the pressure of a bourgeoisie in power, and 
that was the expression of the struggle 
against this poweri was introduced into Ger- 
many at a time when the bourgeoisie, in 
that country, had just begun its contest with 
feudal absolutism. 

Oerman philosophers, would-be philosoph- 
ers, and beaux esprits, eagerly seised on this 
literature, only forgetting, that when these 
writings immigrated from France into Oer- 
many, French social conditions had not im- 
migrated along with them. In contact with 
Carman social conditions, this French litera- 
ture lost all its immediate practical signifi- 
cance, and assumed a purely literary aspect. 
Thus, to the Oerman philosophers of the 
Bighteenth Century, the demands of the first 
French Berolution were nothing more than 
the demands of ''Practical Beason" in gen- 
eral, and the utterance of the will of the 
revolutionary French bourgeoisie signified in 
their eyes the Uws of pure WiU, of WiU as it 
was bound to be, of true human Will gen» 

The work of the Oerman literati consisted 
solely in bringing the new Fren^ ideas into 


Fine, kiam obstinaj historiaj faktoj estis 
dispelintaj Ciujn ebriigantajn efikaĵojn de 
memtrompo» tiu 6i speco de socialismo 
finiĝis per mizera atako de malespero. 

Girwtana as **Viera*' SociatUmo 

La socialista kaj komunista literaturo de 
Francujo» literaturo kiu komenciĝis sub la 
premado de kapitalistaro en regado» kaj 
kiu estis la esprimo de la batalado kontraŭ 
tiu Ĉi povo, enportiĝis en Germanujon dum 
tempo kiam la kapitalistaro, en tiu lando, 
estis Jus komencinta sian konkuron kun la 
feŭda absolutismo. 

Germanaj filozofoj, mem-nomitaj filozofoj 
kaj beaux esprits (belmensuloj), avideek- 
kaptis tiun 6i literaturon, nur forgesante, 
ke kiam la diritaj skribaĵoj enmigris de 
Francujo en Germanujon, francaj sociaj 
kondiĉoj ne enmigris kune kun ili. TuSante 
germanajn sociajn kondiĉojn, tiu ĉi franca 
literaturo tute perdis sian rektan praktikan 
signifon, kaj alprenis tute literaturan Ŝaj- 
non. Tiel, al la germanaj filozofoj de la 
dekoka jarcento, la postuloj de la unua 
Franca Revolucio estis nenio pli ol la pos- 
tuloj de la **praktika rezono*' generate, 
kaj la eldiroj de la volo de la revoluciema 
franca kapitidistaro signifis, laŭ iliaj opini- 
oj, la Jeĝojn de la pura volo, de la volo 
kiel ĝi devegas esti, de la vera homa volo 

La laboro de la germanaj verkistoj kon- 
sistis tute en la harmoniigo .de la novaj 


francaj ideoj kun ilia antikva filizofia kon- 
scienco, aŭ pli ĝuste» en la alprenado de la 
francaj ideoj, ne forlasante ilian propran 
filozofian vidpunkton. 

Tiu 6i alpreno fariĝis sammaniere kiel 
fremda lingvo estas alproprigata, nome per 

Estas bone konate kiel la monaĥoj skribis 
sensencajn biografiojn de katolikaj sanktu- 
loj super la manuskriptoj sur kiuj la klas- 
ikaj verkoj de antikvaj idolanoj estis skrib- 
itaj. La germanaj verkistoj maligis tiun ĉi 
procedon je la nereligia franca literaturo. 
Ili skribis sian filozofian sensencajon sub la 
franca originalo. Ekzemple, sub la franca 
kritiko pri la ekonomiaj funkcioj de la 
mono, ili skribis **Fremdiĝo del' Homaro/' 
kaj sub la franca kritiko pri la kapitalista 
$tato ili skribis ''La Detronigo de la Kate- 
gorio dela Cenerala," kaj tiel plu. 

La enigo de tiuj 6i filozofiaj frazoj ĉe la 
la posto de la francaj historiaj kritikoj ili 
nomis **La Filozofio de V Agado," "Vera 
Socialismo/' ''La Germana Scienco de la 
Socialismo/' "La Filozofia Fondajo de 
Socialismo,'' kaj tiel plu. 

La franca socialista kaj komunista liter- 
aturo tiel estis tute senfortigita. Kaj» car 
ĝi Cesis, en la numoj de la germano, esprimi 
la bataladon de unu klaso kontraŭ la alia, 
11 sentis sin konscia ke li venkis la "fran« 
can unuflankecon" kaj ke li reprezentas, 
ne verajn postulojn, sed la postulojn de la 
vero ; ne la interesojn de La proletariaro» 

oomnmsT xavxvbsto 68 

hanŭŭaj with thtlr ftaeUnt philoflophicAl 
€aaKi»BO#, or rath«r, in aaiMziag tli« Vrtneh 
idMS withottt dMmrting tlMir own philo- 
•ophio point of Titw. 

This annozation took plaoo in tho Mun« 
wax in which a f oroign languago ia appro- 
priated, namoly hj translation. 

It ia wall known how tho monka wroto aiUy 
liTM of Oatholie Sainta oror tho mannacripta 
on which tha claaaical worka of anciont 
hoathondom had hoon written. Tho Ocrmaa 
literati roToraod thia procoM with tho pro- 
fane French literature. They wrote their 
philoaophical nonaenae beneath the French 
original. For inatancoi beneath the Vrench 
criticiam of the economic f onctiona of money, 
they wrote ^' Alienation of Bumanity/' and 
beneath the French criticiam of the bour- 
geoia State they wrote, ^'Dethronement of tho 
Category of the Oeneral/' and ao forth. 

The introduction of these philosophical 
phrases at the back of the French historical 
criticiama they dubbed ^'Fhiloaophy of Ac- 
tion/' ''True Socialism/' "Oerman Science of 
Socialiam,'' "Fhlloaophical Foundation of So* 
cialism/' and ao on. 

The French Socialiat and Oommuniat litera- 
ture waa thua completely emaaculated. And, 
aince it ceaaed in the handa of the Oermaa 
to ezprees the struggle of one claaa with tha 
other, he felt conscious of haring orercoma 
"French one-aidedneaa'' and of representing, 
not true requiremente, but the requirements 
of Truth, not the intereste of the proletariat^ 


Imt the interest! of Human Nature, of Man 
in general, who belongs to no class, has no 
reality, who exists only in the misty realm 
of philosophical phantasy. 

This Oerman Socialism, which took its 
school-boy task so seriously and solemnly, 
and extolled its poor stock-in-trade in such 
mountebank fashion, meanwhile, gradually 
lost its pedantic innocence. 
' The fight of the Oerman, and, especially, of 
the Prussian bourgeoisie, against feudal aris- 
tocracy and absolute monarchy, in other 
words, the liberal moTcment, became more 

By this, the long-wished-f or opportunity 
was offered to ''True Socialism'' of confront- 
ing the political moTcment with the socialist 
demands, of hurling the traditional anathe- 
mas against liberalism, against representa- 
tiTo government, against bourgeois competi- 
tion, bourgeois freedom of the press, bour- 
geois legislation, bourgeois liberty and 
equality, and of preaehing*to the masses that 
they had nothing to gain, and everything to 
lose, by this bourgeois morement. Oerman 
Socialism forgot, in the nick of time, that 
the IVench criticism, whose silly echo it was, 
l^esupposed the existence of modem bour- 
geois society, with its corresponding eco- 
nomic conditions of existence, and the po- 
litical constitution adapted thereto, the very 
things whose attainment was the object of 
the pending struggle in Oermany. 

Tŭ the absolute goremments, with their 


sed la interesojn de la homa naturo, de la 
homo generate, kiu apartenas al nenia klaso, 
havas nenian realecon, kiu ek^istas nur en 
la nuba regiono de filozofa f anf azio. 
^ Tiu Ĉi gennana socialismo, kiu pripensis 
sian lerneja-knaban taskon tiel serioze kaj 
solene,kaj laŭdegis siajn maltaŭgajn komer- 
caĵojn tiel ĉarlatane, samtempe grade per- 
dis sian pedantan naivecon, 

La batalo de la germana, kaj speciale de 
la prusa kapitalistaro, kpntraŭ feŭda aristo- 
krataro kaj absoluta monarĥiaĵo, alivor- 
te la libera movado» fariĝis pli seri- 

Per tio, la de longe dezirata okazo sin 
prezentis, por ke 'Vera socialismo'' kon- 
traŭstaru la politikan movadon per la soci- 
alistaj postuloj, ke ĝi ĵetcgu la tradiciajn 
malbenojn kontraŭ la libcralismo, kontraŭ 
la reprezenta registaro, kontraŭ kapitalista 
konkurado, kapitalista libereco de presado, 
kapitalista leĝfarado, kapitalista libereco 
kaj egaleco ; kaj ke ĝi prediku al la amasoj 
ke ili povas nenion gajni kaj ĉion perdi per 
la dirita kapitalista movado. La germana 
socialismo forgesis, ĝustatempe» ke la 
franca kritiko, kies sensenca eĥo ĝi estas, 
antaŭsupozas la ekziston de moderna kapi- 
talista socio, kun ĝiaj respondaj ekonomiaj 
kondiĉoj de ekzistado, kaj la politika kon- 
slitucio adaptata al ĝ\ — precize la aferojn 
kies atingo estis la celo de la minacanta 
batalado en Germanujo. . 

Al la aŭtokrataj regis taroj, kun ilia 


sekvantaro de pastroj, profesoroj, kamparnj 
nobeletuloj kaj oficistoj, ĝi servis kiel 
bonvena korvtimigilo kontraŭ la minacanta 

Estis dolĉa fino post la acidaj piloloj el 
vipadoj kaj kugloj kiujn, ĝusteen tiu tempo, 
tiuj samaj registaroj dozdonis al germanaj 
laborklasaj ekstariĝoj. 

Dum tiu Ĉi *Vera" socialismo tiel servis 
al la registaroj kiel armilo por batali kon- 
traŭ la germana kapitalistaro, ĝi samtempe 
rekte reprezentis reakcian intereson la 
intereson de la germanaj filistroj. En 
Germanujo la kapitaletula klaso, antik- 
vaĵo de la deksesa jarcento, kaj post tiam 
konstante reaperante en diversaj formoj, 
estas la reala socia fondajo de la ekzistanta 
stato de aferoj. 

Daŭrigi tiun ĉi klason estas daŭrigi la 
ekzistantan staton de aferoj en Germanujo. 
La industria kaj politika supereco de le 
kapitalistaro minacas gin je certa detruo ; 
unuflanke, per la koncentrigo de la kap- 
talo ; aliflanke, per la kreskado de revolu- 
cia proletariaro. *^Vera" socialismo Sajnis 
mortigi tiujn 6i du birdojn per unu Ŝtono. 
Ĝi dissemiĝis kiel epidemio. 

La robo el spekulaciaj araneaĵoj, brodita 
per floroj de retoriko, trempita en la roso 
de naŭza sentimentaleco, tiu ĉi supernatura 
robo en kiu la germanaj socialistoj envolvis 
siajn maltaŭgajn **etemajn veraĵojn»" tute 
el haŭto kaj ostoj, mirinde pligrandigis la 
vendadon de ilia komercajo inter tia publiko* 


foUowinir of panonsy prof MMrs, country 
•qulTM and officials, it aonrcd as a welcome 
acarocrow against tho threatening bour- 

It was a sweet finish after the bitter pills 
of floggings and bullets, with which these 
same goTemments, Just at that time, dosed 
the German working-class risings. 

While this ''True" Socialism thus served 
the gOTcmments as a weapon for flghting 
the German bourgeoisie, it, at the same time, 
directly represented a reactionary interest, 
the interest of the German Philistines. In 
Germany the petty bourgeois class, a re- 
lique of the 16th century, and since then 
constantly cropping up again under Tarious 
forms, is the real social basis of the exist- 
ing state of things. 

To preserre this class, is to preserre the ex- 
isting state of things in Germany. The in- 
dustrial and political supremacy of the bour- 
geoisie threatens it with certain destruc- 
tion; on the one hand, from the concentra- 
tion of capital; on the other, from the rise 
of a revolutionary proletariat. ''True'' So- 
cialism appeared to kill these two birds with 
one stone. It spread like an epidemic 

The robe of speculative cobwebs, embroid- 
ered with flowers of rhetoric, steeped in the 
dew of sickly sentiment, this transcendental 
robe in which the German Socialists wrapped 
their sorry ''eternal truths'' all skin and 
bone, served to wonderfully increase the sale 
of their goods amongst such a public 


And on its part, Oerman Socialiszii recog- 
nised, more and more, its own calling as the 
bombastic representative of the petty bour- 
geois Philistine. 

It proclaimed the Oerman nation to be the 
model nation, and the Oerman petty Philis- 
tine to be the typical man. To every vil- 
lainous meanness of this model man it^gave 
a hidden, higher, socialistic interpretation, 
the exact contrary of its true character. It 
went to the extreme length of directly oppos- 
ing the ^'brutally destructive" tendency of 
Communism, and of proclaiming its supreme 
and impartial contempt of all class strug- 
gles. With very few exceptions, all the so- 
called Socialist and Communist publications 
that now (1847) circulate in Oermany be- 
long to the domain of this foul and enervat- 
ing literature. 

8. Conservative or Bourgeois Socialism. 

A part of the bourgeoisie is desirous of re- 
dressing social grievances, in order to secure 
the continued existence of bourgeois society. 

To this section belong economists, philan- 
thropists, humanitarians, improvers of the 
condition of the working class, organisers of 
charity, members of societies for the preven- 
tion of cruelty to animals, temperance fa- 
natics, hole and corner reformers of every 
Imaginable kind. This form of Socialism 
has, moreover, been worked out into eom« 
plote systems. 


Kaj siavice, la cfertnana socialismo reko- 
nis, pli kaj pli multe, sian propran mision 
kiel la bruega reprezentanto de la kapitai- 
etulaj filistroj. 

Ĝi proklaniis ke la germana nacio estas 
la modela nacio» kaj ke la germana eta 
filistro estas la tipa homo. Al Ĉiu fripona 
malgrandanimeco de tin ĉi modela homo ĝi 
donis kaSatan, pli altan, socialistan tradu- 
kon, la rektan kontrafiajon de ĝia reslla 
karaktero. Ĝi alvenis al la ekstrema lin^o» 
rektekontraŭstarantela ' 'brute detrueman" 
inklinon de komunismo, kaj proklamante 
sian plejan kaj nepartian malestimon alCiuj 
interklasaj bataladoj. Kun tre malmultaj 
esceptoj, Ĉiuj tiel-nomataj socialistaj kaj 
komunistaj eldonajoj kiuj nun (1847) dis« 
semiĝas en Germanujo apartenas al la 
kampo de tiu Ci malpura kaj sennerviganta 

2. Konservativa aŭ Kapitalista SocialistM 
Parto de la kapitalistaro deziras korekti 
sociajn maljustaĵojn, por certigi la daŭran« 
. tan ekzistadon de la kapitalista socio. 

Al tiu sekcio apartenas ekonomiistoj, fiU 
antropoj, homaristoj, plibonigantoj de la 
kondiĉo de la laborklaso, organizantoj de 
bonfarado, anoj de societoj por la malper« 
mesado de kruelaĵoj al bestoj« malebriecaj 
fanatikuloj, *'truaj kajangulaj" reformistoj 
de Ĉiu priimagebla speco. Tiu 6i formo de 
socialismo estasi plue» ellaborita en plenajn 


Ni ix>vas citi la de Proudhon Phihsophie 
de la Misere kiel ekzemplon de tiu ĉi formo. 

La socialista kapitalistaro deziras ĉiujn 
la profitojn de moderaaj sociaj statoj, sen 
la bataladoj kaj danĝeroj ^necese rezul- 
tantaj de ĝi. Hi deziras la nun-ekzistantan 
staton de la socio sen ĝia revoluciaj kaj dis- 
igantaj elementoj. Hi deziras kapitalist- 
aron sen proletariaro. La kapitalistaro 
nature opinias ke la mondo en kiu ĝi regas 
estas la plej bona ; kaj kapitalista socialis- 
mo ellaboras tiun ĉi komfortan opinion 
en diversajn pli aŭ malpli plenajn sistem-^ 
ojn. Postulante ke la proletariaro plen- 
umu tian sistemon, kaj tiel marSu rekte en 
la socian Nov-Jeruzalemon, ĝi efektive nur 
postulas ke la proletariaro restu interne la 
limojn de la nunekzistanta socio, sed ke 
ĝi forĵetu ĉiujn siajn malamajn ideojn pri la 

Dua kaj pli praktika, sed malpli sistema 
formo de tiu ĉi socialismo klopodis mal- 
taŭgigi en la opinioj de la laborklaso ĉiun 
revolucian movadon, montrante ke nenia 
nure politika reformo» sed nur Ŝanĝo en 
la materiaj kondiĉoj de la ekzistado, en 
la ekonomiaj rilatoj, povus port! al ili ian 
profiton. Per Sangoj de la materiaj kon- 
diCoj de la ekzistado, tamen, tiu ĉi formo 
de socialismo neniel intencas la forigon 
de la kapitalistaj rilatoj de la produktado, 
forigo kiu povas efektiviĝi nur per re- 
voluciot sed administraciajn reformojn» 
fondatajn sur la daŭriganta ekzistado de 

ooionrHXST UAxmmo 67 

Wtt may elU Proudhon's <*Plillosophi» dt 
1a ]CiMr«^ as an «xampU of tbia f onn. 

Tha aoeiaUatio boargMia want all tha ad- 
Tantagaa of modom ■octal conditiona with- 
out tha atmgglaa and dangara neeasaarlly ra« 
aulting thtrofrom. Thay desira tha OTJiting 
stata of aociaty minua ita roTolutionary and 
diaintograting altmanta. Thoy wiah for a 
boorgaoiaia without a prolatariat. Tha bour- 
goolaia naturally concalTaa tha world in 
which it ia auprama to ba tha boat; and hour- 
gooia socialiam dcrdopa thia comfortabla 
conception into Varioua mora or Icaa com- 
plete systema. In requiring the proletariat 
to carry out such a system, and thereby to 
march atraightway into tha social Kew Jeru- 
salem, it but requirea in reality, that the 
proletariat ahould remain within tha bounda 
of existing aociety, but should caat away all 
ita hateful ideaa concerning the bourgeoiaia 

A aecond and mora practical, but leaa sys- 
tematic form of thia socialism sought to de- 
preciate every revolutionary movement in 
the eyea of tha working claas, by showing 
that no mere political reform,- but only a 
change in the material conditions of exist- 
ence, in economical relatione, could be of any 
advantage to them. By changaa in tha ma- 
terial conditiona of eziatence, thia form of 
Etocialiam, however, by no meana understands 
abolition of the bourgeoia relationa of pro- 
dujction, an abolition that can be effected 
only by a revolution, but administrative 
raf orma, baaed on the continued existence of 


thttM rtlatioiis; reforms, therefore, that in no 
respect affect the relations between capital 
and labour, but, at the best, lessen the cost, 
and simplify the administrative work, of 
bourgeois government. 

Bourgeois Socialism attains adequate ex- 
pression, when, and only when, it becomes a 
mere figure of speech. 

Free trade: for the benefit of the working 
class. Protective duties: for the benefit of 
the working class. Prison Beform: for the 
benefit of the working class. This is the last 
word and the only seriously meant word of 
bourgeois Socialism. 

It is summed up in the phrase: the bour- 
geois is a bourgeois— for the benefit of the 
working class. 

8. Oritical-tJtopian Socialism and Commun- 

We do not here refer to that literature 
which, in every great modem revolution, 
has always given voice to the demands of 
the proletariat: such as the writings of Ba- 
beauf and others. 

The first direct attempts of the proletariat 
to jattain its own ends, made in times of 
imiversal excitement, when feudal society 
was being overthrown, these attempts neces- 
sarily failed, owing to the then undevel- 
oped state of the proletariat, as well as to 
the absence of the economic conditions for 
its emancipation, conditions that had yet to 
be produced, and could be produced by the 


tiuj ei rilatoj ; reformojn, tial, kiuj nentel 
influas la rilatojn inter la kapttalo kaj la 
laboro, sed, en la ekstrcma okazo, malpli* 
grandigas la koston kaj simpligas la admin« 
istracian laboron de kapitalista regado. 

Kapitalista socialismo atingas adekva- 
tan esprimon, kiam, kaj nur kiam, ĝi fariĝas 
nura figuro el vortoj. 

Libera komcrcado— por la profito de la 
laborklaso* Protektaj limimpostoj — por la 
profito de la laborklaso. Karcereja refor* 
mado — por la profito de la laborklaso. Jen 
estas la lasta vorto kaj la sola seriose inten- 
cata vorto de kapitalista socialismo. 

Ĝi sumiĝas per la f razo : la kapitalisto 
estas kapitalisto— por la profito de la 

J. Kritika^Utopia Socialismo kaj .KomuU" 

Ni ne tie Ĉi priparolas pri tiu literaturo, 
kiu en ĉiu granda modema revolucio, donis 
voĉon al la demandoj de la proletariaro — 
tia kia la verkoj de Babeuf kaj aliaj. 

La unuaj rektajpenadojde la proletariaro 
I>or atingi siajn proprajncelojn, farataj dum 
tempoj de universala ekscito, kiam la feŭda 
.socio renversiĝas, tiuj ĉipenadojnecesemaU 
sukcesis, pro la tiama kruda stato de la 
proletariaro, tiel bone kid pro la neĉeesto 
de la ekonomiaj kondidoj por ĝia liberigo» 
kondiĉoj kiuj ankoraŭ devos esti produk- 
tataj, kaj povos esti produktataj nur per U 


venonta kapitalista epoko. La revoluciema 
literaturo kiu akompanis tiujn ĉi unuajn 
movadojn de la proletariaro necese havis 
reakcian karakteron. Ĝi instruis univer- 
salan asketismon kaj socian ebenigon en 
ĝia plej knida formo. 

La socialistaj kaj komunistaj sistemoj 
prave tiel nomataj, tiuj de St. Simon, Fou- 
rier, Owen kaj aliaj, naskiĝis dum la frua 
knida periodo, supre priskribita, de la 
batalado inter la proletariaro kaj kapital- 
istaro (vidu sekcion I*"» Bourgeosie and 

La fondantoj de tiuj Ĉi sistemoj vidas, 
ja, la klasajn antagonismojn, tiel bone kiel 
la agadon de la disrompigantaj elementoj 
en la reganta formo de la socio. .Sed la pro- 
letariaro, ankoraŭ en ĝia infaneco, Ŝajnas 
al ill klaso sen historia iniciativo aŭ ia 
nedependa historia movado. 

Car la kreskado de la klasa antagonismo 
faras egalajn paSojn kun la disvolviĝo de 
la industrio, la ekonomia stato, kiel ili gin 
trovas, ne ankoraŭ prezentas al ili la mate- 
riajn kondiĉojn por la liberigo de la prole- 
tariaro. Ili tial serĉas novan socian scien- 
con, novajn sociajn leĝojn, kiuj estas 
kreontaj tiajn kondiĉojn. 

La historia agado estas cedonta al ilia 
persona elpensema agado, historic kreataj 
kondiĉoj por liberigo al kondiĉoj fantaziaj, 
kaj la laŭgrada, spontanea klasa organiz- 
ado de la proletariaro cedos al prganizo 
de la socio speciale ellaborata de tiuj ĉi 


Imptndiiig bourgeoU «poch alon^. The r«TO- 
lutionary literature that accompanied these 
first moTements of the proletariat had nec- 
essarily a reactionary character. It incul- 
cated uniTersal asceticism and social lerel- 
ing in its crudest form. 

The Socialist and Communist systems 
properly so called, those of St. Simon, Four- 
ier, Owen and others, spring into existence 
in the early undeveloped period, described 
above, of the struggle between proletariat 
and bourgeoisie, (see section I. Bourgeoisie 
and Proletariat). 

The founders of these systems see, indeed, 
the class antagonisms, as well as the action 
of the decomposing elements in the prevail- 
ing form of society. But the proletariat, as 
yet in its infancy, offers to them the spec- 
tacle of a class without any historical initia- 
tive or any independent political movement. 

Since the development of class antagonism 
keeps even pace with the development of in- 
dustry, the economic situation, as they find 
it, does not as yet offer to them the xnaterial 
conditions for the emancipation of the prole- 
tariat. They therefore search after a new 
social science, after new social laws, that are 
to create these conditions. 

Historical action is to yield to their per- 
sonal inventive action, historically created 
conditions of emancipation to phantastio 
ones, and the gradual, spontaneous class-or- 
ganisation of the proletariat to an organisa- 
tion of society specially contrived by these 

eo coKxumsT hanxvssto 

lnT«ntora. Future history resolTes itself, in 
their eyes, into the propaganda and the prac- 
tical carrying out of their social plans. 

In the formation of their plans they are 
conscious of caring chiefly for the interests 
of the working-class, as being the most suf- 
fering class. Only from the point of view 
of being the most suffering class does the 
proletariat exist for them. 

The undeveloped state of the class strug- 
gle, as well as their own surroundings, cause 
Socialists of this kind to consider themselves 
far superior to all class antagonisms. They 
want to improve the condition of every mem- 
ber of society, even that of the most fa- 
voured. Hence, they habitually appeal to 
society at large, without distincton of class; 
nay, by preference, to the ruling class. For 
how can people, when once they understand 
their system, fail to see in it the best pos- 
sible plan of the best possible state of so- 

Hence, they reject all political, and espe- 
eially all revolutionary action; they wish to 
attain their. ends by peaceful means, and 
endeavour, by small experiments, necessa- 
rily doomed to failure, and by the force of 
example, to pave the way for the new social 

Such phantastic pictures of future society^ 
painted at a time when the proletariat is still 
la a very undeveloped state, and has but a 
phantastic conception of its own position, 
correspond with the first instinctive yearn- 


elpensistoj. La estonta historio solvas sin» 
laŭ iliaj opiniojt en la propagandon kaj la 
praktikan plenumon de iliaj sociaj planoj. 

En la formado de siaj planojt ili kontcias 
ke ili zorgAB precipe pri la laborklaso» 
kiel la plej suferanta klaso. Nur kid ili 
(in rigardas kiel la plej suferantan klason 
havas la laborklato por ili ian ekzist- 

La kruda stato de la interklasa batalado, 
tiel multe kiel iliaj propraj eirkafiajoj» igis 
•ocialistojn de tiu speco sin opinii alto 
superaj de 6iuj klasaj antagonismoj. Ili 
deziras plibonigi la staton de 6iu membro 
de la socio» eĉ tiun de la plej favoratcn 
De tio» ili kutime adresas la socion (ener- 
ale» sen distingo pro klaso ; ne» prefere» 
la regantan klason. car kiel povas la 
popolo» kiam ili komprenos ilian sistemon» 
eviti vidi en (i la planon kiel ebleplej 
bonan por la stato kiel eble plej bona de la 

Tialf ili malakceptas Cian politikan» kaj 
speciale Cian revolucian agadon ; ili volas 
atingi siajn celojn per pacaj rimedoj, kaj 
penadas» per malgrandlaj eksperimentoj» 
necese sortigataj al malsukceso» kaj per la 
potenco de ekzemplo» pavimi la vojon al la 
nova socia evangelio* 

Tiaj fantaziaj pentraĵoj de la estonta 
socio» pentrataj en tempo kiam la proletari« 
aro ankoraŭ estas en tre kruda stato» kaj 
havas nur fantazian ideon pri sia propra 
etato» respondas al la unuaj instinktaj sopi- 


radoj de tiu klaso por generala rekonstruado 
de la socio. • 

Sed la diritaj socialistaj kaj komunistaj 
eldonajoj enhavas ankaŭ kritikan elementon. 
Hi ataJcas ĉiun principon de la ekzistanta 
socio. Tial ili estas plenaj je la plej mult- 
valoraj materialoj ix>r la klerigado de la 
laborklaso. La praktikaj rimedoj en ili 
proponataj, tiaj kia la forigo de la distingo 
inter la urboj kaj la kamparo, de la familio, 
de la administrado de industrioj por la pro- 
fito de privataj individuoj, kaj de la salajra 
sistemOf la proklamo de socia harmonio, 
la $anĝo de la funkcioj de la Stato en nuran 
administradon de produktado» ĉiuj ĉi tiuj 
proponoj celas sole al la malapero de 
klasaj antagonismoj kiuj estas, en tiu tempo, 
nur ekaperantaj, kaj kiuj estas, en tiuj ĉi 
eldonajoj, rekonataj sole en siaj plej fruaj, 
instinktaj kaj nedifinitaj formoj, Tiuj ĉi 
proponoj havas, tial, karakteron pure Uto- 

La signifo de lakritika-utopia socialismo 
kaj komunismo havas inversan rilaton al 
historia disvolviĝado. Laŭ prpporcio kiel 
la interklasa batalado disvolviĝas, kaj 
alprenas difinitan formon, tiu Ĉi fantazia 
forstaro de la konkuro, tiuj Ci fantaziaj 
atakoj kontraŭ ĝi, perdas ĉian praktikan 
valoron kaj Cioman teorian pravecon. Tial, 
kvankam la elpensintoj de tiuj Ci sistemoj 
estis, en multaj manieroj, revoluciaj, iliaj 
sekvantoj en ĉiu okazo, farinas nur reak- 
ciaj sektoj. Ili forte tenas la orig- 


Ingŭ of that olftM for » general roconatme- 
tion of aocioty. 

But thoM Bocialiat and Communiat pnbli- 
eationa oontain alao a critical dement. Thej 
attack every principle of eziating society. 
Hence they are full of the most TaluAble ma- 
terials for the enlightenment of the working 
class. The practical measures proposed in 
them, such as the abolition of the distinc- 
tion between town and country^ of the f am- 
ily, of the carrying on of indujitries f or the. 
account of private individuals, knd of the 
wage system, the proclamation of social har- 
mony, the conversion of the functions of the 
State into a mere superintendence of produc- 
tion, all these proposals point solely to the 
disappearance of class-antagonisms which 
were^ at that time, only just cropping up^ 
and which, in these publications, are recog- 
nised under their earliest, indistinct and un- 
defined forms only. These proposals, there- 
fore, are of a purely Utopian character. 

The significance of Gritical-TItopian So- 
cialism and Communism bears an inverse re- 
lation to historical development. In propor- 
tion as the modem class struggle develops 
and takes definite shape, this phantastio 
standing apart from the contest, these phan- 
tastio attacks on it lose all practical value 
and all theoretical justification. Therefore, 
although the originators of these systems 
were, in many respects, revolutionary, their 
disciples have, in every case, formed mere 
reactionary sects. They holdfast bytheorig- 


inal views of their xnaetere, in opposition to 
the progressive historical development of the 
proletariat. They, therefore, endeavour, and 
that consistently, to deaden the class strug- 
gle and to reconcile the class antagonisms. 
They still dream of experimental realisation 
of their social XTtopias, of founding isolated 
^'phalansteres,'' of establishing ''Home Colo- 
nies,'' of setting up a ''Little Icaria'"*— duo- 
decimo editions of the Kew Jerusalem, and 
to realise all these castles in the air, they 
are compelled to appeal to the feelings and 
purses of the bourgeois. By degrees they 
sink into the category of the reactionary 
conservative Socialists depicted above, dif- 
fering from these only by more systematic 
pedantry, and by their fanatical and super- 
stitious belief in the miraculous effects of 
their social science. 

They, therefore, violently oppose all po« 
litical action on the part of the working 
class; such action, according to them, can 
only result from blind unbelief in the new 

The Owenites in England, and the Four» 
ierists in Trance, respectively oppose the 
Chartists and the "Beformistes.'' 



Section H. has xnade clear the relations of 
the Communists to the existing working 
class parties, such as the Chartists in Eng- 
land and the Agrarian Bef ormers in Amer- 

*PhalansUres were socialist colonies on the plan 
of Charles Fourier. Icaria was the name given 
br Cabot to his Utopia and, later on, to his Amerl- 
oaa Communist colony* 


inalajn opiniojn de siaj rcgantoji opozicie 
at la progresa historia kreskado de la pro- 
letariaro. Hi tial penadas, konforme al 
siaj teoriojf mildigi la interkkisan bataladon 
kaj paciffi la interklasajn antagonismojn. 
Ill ankoraŭ revas prilaeksperimentan real- 
ig^on de siaj sociaj utopioji pri la fondado 
de izolataj '^falansterioj/' la kreado de 
*'hejinaj kolonioj/' pri ekstarigo de *'Mal- 
(Tranda Ikario"^ — miniaturajeldonajaj de la 
Nov-JeruzalemOf kaj por realigi Cluja ĉi 
tiujn ''kastelojn en la aero" ili devegas sin 
turn! al la sentoj kaj monujoj de la kapital- 
istaro. Ili grade mallevi^as en la kat- 
egorion de la reakciaj konservativaj sociai- 
istoj pli supre priskribataj, diferencante de 
tiuj 6i nur per pli sistema pedanteco» kaj 
per sia fanatika kaj supcrstiCa kredo al la 
miraklaj efikajoj de sia socia scienco* 

Tial, ili treege kontraŭstaras ĉian poli« 
tikan agadon faratan de la laborista 
klaso; tia agado, laŭ ilia diro, povus 
dcveni nur deblindamalkredemo al la nova 

La Owen'anoj en Anglujo, kaj la Four- 
ier'anoj en Francujo, siavice kontraŭstaras 
la Cartistojn kaj la **Reformistojn/* 

(X) FslansterloJ mUs McislisUJ kolonioj latt 
Is plsno ds Ksrolo Fourlsr; Ikarlo ssu* U nomo 
donita ds Ksbet al sis utopio lisj« post^.al sia 
smsrilc* komujiisu koloaio. 






Sekcio I la kiarigis la rilatojn de la ko- 
munistoj al la ekzistantaj laborklasaj par- 
tioj, tiaj kiaj la Cartisto) en Angiujo 
kaj la Terdividaj Reformantoj en Amer- 

La komunistoj batalas por la atingo de 
la tujaj celoj, por la realigo de la mo- 
menta] interesoj de la laborklaso; sed 
en la movado nuntempa, ili ankaŭ repre- 
zentas kaj zorgas pri la estontaĵojn de 
tiu movado. En Francujo la komunistoj 
kunigas sin kun la socia-demokratoj/ kon- 
traŭ la konservatlva kaj radikala kapital- 
istaroj, rezervante, tamen, la rajton alpreni 
kritilom sintenadon rilate al frazoj ka] 
iluzioj hereditaj de la granda revolu- 

En Svislando ili kunhelpas la radikalojn, 
ne perdante la vidon al la takto ke tiu ĉi 
partio konsistas el elementoj kontraŭaj, 
parte el demokrata] socialistoj, laŭ la franca 
senco, parte el radikala] kapitalistoj. 

En Polujo ili aliĝas al tiu partio kiu 

(1) Tiu partio tiam ropreBcntata de Lcdru* 
RoUIn en iMirlamento, de Liouis Blanc en lltera- 
turo, de la Reforme en la ĉlutaga ĵurnalaro. La 
nomo de Socia Demokratlo aignlfls, al tluj ĈI, 
•laj elpenalntoj, sekelon de la demokrata aO 
reaimbUka partio pU malpll nuanolU de social* 

oomnrvxir UAxmmo 68 

TIm Oommimista flght for th« attainmmi 
of tho immodUte aimsy for tho «nforcomont 
of thf momontarx Intareoto of tlio working 
oIam; but in tho moromont of tho prooon^ 
tho7 aloo roprosont and tako earo of tho f uturo 
of that moTomont* In 7raneo tho Commun* 
lots ally thomoolToo with tho Social-Domo- 
orata,* againot tho oonoonratiTO and radioal 
bourgooioio» rooorring, howoror, tho right to 
tako up a critical position in rogard to 
phraooo and illusions traditionally handod 
down from tho groat Borolution. 

In Switsorland thoy support tho Badioals, 
without losing sight of tho fact that this 
party consists of antagonistic olomonts. part- 
ly of Domocratic Socialists, in tho Tronoh 
sonso, partly of radical bourgeois* 

Zn Poland thoy support tho party that in- 
sists on an agrarian rorolution, as tho primo 
condition for national emancipation, that 
party which fomented tho insurrection of 
Oracow in 1846, 

In Germany they flght with the bourgooisio 
whenerer it acts in a revolutionary way» 
against the absolute monarchy, tho feudal 
squirearchy, and the petty bourgeoisie. 

But they noror cease, for a single instant, 
to instill into the working class tho clearest 
possible recognition of the hostile antago* 
nism between bourgeoisie and proletariat, in 
order that the Oerman workers may straight- 
way use, as so many weapons against tho 
bourgeoisie, tho social and political condi* 
tions that the bourgeoisie must necessarily 
introduce along with its supremacy, and in 
order that, after tho fall of tho reactionary 

•The portr then reprefented In parliament br 
Ltedru-HolUn. In literature by Louis BUnc, In the 
dallr pr#M by the R4forme. The ns4'»e of 0oelal 
Democracy •fsnllled, with thee« iu f/iventors, a 
eeetion of the Democratic or Repur|Ma party 
more or leee Unged with SocUUem. ^^ 


classes in Germany, the fight against the 
bourgeoisie itself may immediately begin. 

The Communists turn their attention chief- 
ly to Germany, because that country is on 
the eve of a bourgeois revolution, that is 
bound to be carried out under more advanced 
conditions of European civilisation, and 
with a more developed proletariat, than that 
of England was in the seventeenth, and of 
France in the eighteenth century, and be- 
cause the bourgeois revolution in Germany 
will be but the prelude to an immediately 
following proletarian revolution. 

In short, the Communists everywhere sup- 
port every revolutionary movement against 
the existing social and political order of 

In all these movements they bring to the 
front, as the leading question in each, the 
property question, no matter what its de- 
gree of development at the time. 

Finally, they labour everywhere for the 
union and agreement of the democratic par- 
ties of all countries. 

The Communists disdain to conceal their 
views and aims. They openly declare that 
their ends can be attained only by the forci- 
ble overthrow of all existing social condi- 
tions. Let the ruling classes tremble at a 
Communistic revolution. The proletarians 
have nothing to lose but their chains. They 
have a world to win. 

Working men of all oountries unitat 


insistas pri terdivida revolucio» kiel la 
unua kondito por nacia liberi^o, tiu partio 
kiu instiffis la ribelon ĉe Krakovo en 

En Germanujo ili kunbatalas kun la kap« 
italistaro kiam ĝi agadas revoluciet kontraŭ 
la absoluta monarĥajo, ia feŭda nobeletaro 
kaj la kapitaletularo. 

Sed ili nenianit eĉ unu momenton, Cesas 
lerniffi al la iaborklaso ia kiel eble plej 
klaran komprenon de ia malpacemaj antag- 
onismoj inter ia kapitalistaro kaj proletari- 
aro, por ke la germanaj laborantoi povu tuj 
uzi, kiel tiom da batalaliloj kontrafi la 
kapitalistaro, la sociajn kaj politikajn kon- 
diĉojn kiujn la kapitalistaro necese devegas 
starigi kune kun sia supereco, kaj por ke, 
post la falo de la reakciaj klasoj en Germa- 
nujo, la batalo kontraŭ la kapitalistaro mem 
povu tuj komenci. 

La komunistoj direktas sian atenton 
precipe al Germanujo, Car tiu iando estas 
Ĉe ia antaŭtago de kapitalista revolucio, 
destinita esti efcktivigata laŭ la pli antatiaj 
statoj de eŭropa civiiizacio, ka] kun grande 
pli disvolviĝinta proletario, ol tiu de ^ An- 
giujo en la deksepa, kaj de Francujo en 
la dekoka jarcento, ka] Car ia Icapitaiista 
revolucio en Germanujo estos nur la 
antaŭludo al la tuje sekvonta proletaria 

Unuvorte, la komunistoj Ĉie subtenadas 
Ĉian revolucian movadon kontraŭ la nun- 
ekzistanta socia kaj politika ordo de la 



En Ĉiuj Ĉi tiuj movadoj ill portas al la 
fronto, kiel la plej gravan demandon en 
. ĈiUf la demandon propraĵan, kia ajn estas 
; ĝia grado de disvolviĝo en tiu tempo. 

Fine, ili 6ie laboradas por la unuiĝo kaj 
interkonsento de la demokrataj partioj de 
Ciuj landoj. 

La komunistoj rigardas kiel malinda la 

kadadon de siaj opinio] kaj celoj. Ili mal- 

i kafie proklamas ke siaj celoj povos atingiĝi 

i nur per la perforta renverso de Ciuj nun« 

ekzistantaj sociaj kondiĉoj. Tremu la regan* 

taj klasoj je komunista revolucio. La pro« 

letarioj havas nenioii por malgajni krom 

8iaj katenoj. Por gajni, ili havas mondon* 

Laboristoj de 6iuj landoj» unuiĝu I 




3 2044 019 914